Αντί ευχής (για τη χρονιά που έρχεται)

Προσπαθώντας να γράψω τις τελευταίες σελίδες αυτού του ηλεκτρονικού «ημερολογίου», τουλάχιστον για εφέτος, δεν βρίσκω κάτι ιδιαίτερα έξυπνο και πρωτότυπο να πω. Πολλές φορές, τα τεχνολογικά νέα με προσπερνούν και οποιαδήποτε κατάρτιση μου γύρω από το διαδίκτυο μοιάζει ελλιπής. Ίσως πάλι να είναι και η απουσία της έκπληξης από μέρους μου, που μου στερεί τον ενθουσιασμό. Τίποτα δε με ενθουσιάζει πια τόσο, όταν ακούω πως κάτι καινούριο λειτουργεί «εκεί έξω». Όχι, δεν είναι απαισιοδοξία ή «μαύρη» οπτική. Είναι που τίποτα δε με ξαφνιάζει πια όπως παλιά.

 Τους μήνες που πέρασαν μιλήσαμε σχεδόν για όλα, όσα αφορούν την εκπαίδευση και τις νέες τεχνολογίες και ειδικότερα το διαδίκτυο. Από τα ηλεκτρονικά βιβλία, τις ψηφιακές βόλτες και την ανταλλαγή απόψεων χάρη στα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, μέχρι τις ασκήσεις μυθοπλασίας και τους «αγώνες φαντασίας» για την ανάδειξη της καλύτερης εικονικής περσόνας στη σχολική τάξη, οι εκπαιδευτικοί μπόρεσαν –στα κείμενα αυτού εδώ του ιστολογίου- να βρουν ιδέες για το πώς να κάνουν το μάθημα τους πιο συναρπαστικό και ενδιαφέρον, χρησιμοποιώντας το ίντερνετ και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Και όσο οι λέξεις γράφονται τόσο οι ιδέες γεννιούνται. Μαζί με αυτές φτιάχνονται πράγματα, μηχανήματα και «συνδέσεις», που με την ολοκλήρωση τους αποτυπώνουν έναν διαρκώς συναρμολογούμενο κόσμο. Ο δικός μας ρόλος σε αυτή τη διαδικασία είναι διφορούμενος. Από τη μια συμβάλλουμε στη γέννηση των ιδεών και από την άλλη στην υλοποίηση τους. Ακόμη και αν λειτουργούμε άλλοτε με την ιδιότητα του εμπνευστή και άλλοτε με την ιδιότητα του δημιουργού, η τεχνολογία δεν είναι για εμάς παρά μόνο το μέσο για να πούμε ή να κάνουμε κάτι. Συνεπώς, η «μαγεία» βρίσκεται πρώτα στο μυαλό το δικό μας και μετά στις «μηχανές» που τη μετουσιώνουν. Αυτό δε σημαίνει βέβαια πως τα είδαμε και τα ξέρουμε όλα. Κάθε άλλο. Ακριβώς επειδή το μυαλό μας εκπλήσσει συνεχώς, έχουμε ακόμη πολλά να περιμένουμε. Είναι ωστόσο σημαντικό να κάνουμε υπομονή και να στεκόμαστε, που και που, από απόσταση, για να θαυμάσουμε όσα έχουμε φτιάξει ή όσα έχουν φτιάξει οι άλλοι (για εμάς).

 Από μια παρόμοια θέση, αυτή του παρατηρητή -με το νυχάκι μου μόνο βυθισμένο στην, επινοημένη ενδεχομένως, μελαγχολία των γιορτών που προαναγγέλλουν την αλλαγή του έτους- δεν θα μπορούσα να γράψω για κανένα νέο επίτευγμα, εργαλείο ή πρακτική που θα έκανε ίσως τους μαθητές πιο αποδοτικούς και ευτυχισμένους. Ήδη, η όποια αναφορά μου σε ιστοτόπους όπως το Facebook και το Twitter με κάνει να αισθάνομαι γραφικός. Μα και για κάτι νεότερο να μιλούσα, πάλι δεν θα κατάφερνα να πείσω κανέναν (περισσότερο ή λιγότερο) ότι η τεχνολογία είναι χρήσιμη στη μάθηση γενικώς. Απεναντίας, πιο χρήσιμος θα ήταν ο δικός μου λόγος, αν τόνιζα για ακόμα μια φορά αυτό που πιστεύω: Σημασία δεν έχει τόσο το διαδίκτυο ή οι δυνατότητες μιας εφαρμογής, όσο το περιεχόμενο (που αποτελείται από λέξεις, εικόνες και ήχους) με το οποίο τροφοδοτούμε εμείς το τεχνολογικό σύμπαν. Αν έχουμε κάτι αξιόλογο να πούμε (στους μαθητές), τότε το διαδίκτυο «αναβαθμίζεται» από την αξία που εμείς του δίνουμε. Γίνεται θησαυροφυλάκιο του δικού μας πλούτου ή –αντίθετα- ένας χώρος συλλογής σκουπιδιών, για την περίπτωση που το φορτώνουμε με πληροφορίες και σημασίες μηδενικής αξίας. Από εμάς εξαρτάται το αν ο υπολογιστής είναι ή όχι σημαντικό μέσο βοήθειας στην εκπαίδευση. Ας είμαστε λοιπόν εμείς ουσιαστικοί και η τεχνολογία θα ακολουθήσει…

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Έλα «παππού» να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφα μας

Το παράδειγμα στο σχολείο μιας κοινότητας στη Μπανγκαλόρ  της Ινδίας δεν μου είναι άγνωστο. Φοιτητές – μέλη μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης- «εκπαίδευσαν» τους καθηγητές του τοπικού σχολείου στο πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία μέσα στην τάξη. Μέχρι χθες, ιστοσελίδες όπως το Facebook και εργαλεία όπως το Youtube, αλλά και η μηχανή αναζήτησης της Google ήταν πράγματα άγνωστα στους δασκάλους ή απλώς δεν ήξεραν τι μπορούσαν να κάνουν με αυτά. Τώρα όμως ξέρουν. Και αυτό, επειδή κάποιοι περισσότερο «ειδικοί» είπαν με προθυμία: «Έλα παππού να σου δείξω τ’αμπελοχώραφα…», χωρίς να σταθούν τόσο στη λεπτομέρεια που ορίζει τίνος είναι τ’ αμπελοχώραφα αυτά ή αν οι εκπαιδευόμενοι είναι πράγματι «παππούδες» ή όχι. Κάπως έτσι, σε μια μικρή κοινότητα της Νότιας Ασίας έγινε ακόμη ένα βήμα προς τη γεφύρωση του λεγόμενου «Ψηφιακού χάσματος» ανάμεσα στις ηλικίες.

 Αυτή η αντιστροφή των ρόλων (δασκάλου – μαθητή) για τις ανάγκες της εξοικείωσης με τον ψηφιακό κόσμο μπορεί να φαίνεται παράλογη, όμως αποδίδει. Τόσο από την εμπειρία της συμμετοχής μου σε σχετικά προγράμματα (ένα παράδειγμα είναι αυτό του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικότερα του Εργαστηρίου Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία) όσο και από την προσπάθεια μου να δώσω στους γονείς μου μερικές συμβουλές για το πώς να σερφάρουν στο διαδίκτυο κατάλαβα ένα πράγμα: Ναι, οι μεγαλύτεροι μπορούν να μάθουν πολλά για τους υπολογιστές, αρκεί να βρεθεί κάποιος, εφοδιασμένος με τη διάθεση και την υπομονή να τους δείξει. Ακόμα καλύτερα δε, αν αυτός ο κάποιος δεν είναι συγγενής, αλλά φίλος ή συνεργάτης, ειδικά «απεσταλμένος» για την περίσταση. Αυτό γιατί, πολλές φορές, στο μάθημα δε χωρούν οι στενές, προσωπικές σχέσεις. «Πειράματα» έχουν αποδείξει ότι και στην ευτυχέστερη περίπτωση, αυτή δηλαδή στην οποία η συνεδρία τελικά ξεκινήσει, το πιο πιθανό είναι η υπομονή να χαθεί, ενώ δεν είναι απίθανο, ένα σωρό απωθημένα και «γδαρσίματα» του παρελθόντος να έρθουν στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια του μαθήματος.

 Πριν από καιρό προσπάθησα να δείξω στον πατέρα μου πώς να ανοίγει τον υπολογιστή, πώς να κρατάει το ποντίκι, πώς να γράφει μια λέξη στη μηχανή αναζήτησης. Η αδυναμία του να καταλάβει, παρά τις πολλές επαναλήψεις, δεν μου προξένησε εκνευρισμό, μου έφερε όμως στο νου παλιές «κακές» εποχές. Τότε που πήγαινα ακόμα στο δημοτικό και εκείνος προσπαθούσε να με διδάξει μαθηματικά. Τραγική εμπειρία: κάθε φορά που δεν καταλάβαινα κάτι εκείνος με αποκαλούσε «βλάκα», ενώ που και που μου άστραφτε και κανένα σκαμπίλι. Ποιος Θεός με κράτησε λοιπόν τώρα – 30 σχεδόν χρόνια αργότερα – για να μην πω «εσύ είσαι βλάκας…», ούτε και εγώ δεν ξέρω. Και πράγματι δεν είπα τίποτα. Μονάχα έσβησα το μηχάνημα και του σύνεστησα να βρει άλλο δάσκαλο.

 Διαβάζοντας τώρα για το περιστατικό στο σχολείο της Ινδίας, καμία εντύπωση δε μου κάνει το γεγονός ότι οι δάσκαλοι περίμεναν να μάθουν τα «μαγικά» της τεχνολογίας από τους φοιτητές της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης. Ο «ξένος» είναι αυτός που κατά κανόνα θα κρατάει του τύπους…Θα είναι ευγενικός και καρτερικός μαζί σου και δε θα τολμήσει να σε φέρει σε αμηχανία για την άγνοια σου. Μα πάνω από όλα θα είναι συνεπής. Θα εμφανιστεί στην ώρα του για να σε διδάξει πράγματι όσα σου υποσχέθηκε και δε θ’αναβάλλει το μάθημα για αύριο ή για μεθαύριο, ανάλογα με το κέφι του, ούτε θα θεωρεί τη σχέση και τη συνύπαρξη του μαζί σου δεδομένη. Σε κάθε συνθήκη βέβαια υπάρχουν και οι εξαιρέσεις…Για την αποφυγή των εξαιρέσεων, καθώς και για τη προσφορά κινήτρων τόσο τους διδάσκοντες όσο και στους διδασκόμενους θα ήταν καλό ο καθένας από τη μεριά του να αναζητήσει τους λόγους συμμετοχής σε μια τέτοια διαδικασία. Οπωσδήποτε, σε κάθε μάθημα, η προσφορά είναι αμοιβαία.

 Οι μαθητές και οι φοιτητές, που γίνονται για λίγο δάσκαλοι ωφελούνται κυρίως από την καλλιέργεια της αρετής της υπομονής. Γιατί, όταν είναι μόνοι τους μπροστά στον υπολογιστή μπορεί να «καλπάζουν» όσο θέλουν, όταν ωστόσο συντροφεύουν κάποιον που εκπαιδεύεται, ακολουθώντας τα δικά τους βήματα, αναγκάζονται και οι ίδιοι να «περπατούν» με πιο αργούς ρυθμούς, χωρίς βιασύνη. Επιπλέον, μέσα από τις επιθυμίες και τι αναζητήσεις των μαθητευομένων, οι δάσκαλοι λαμβάνουν ένα σωρό καινούριες, χρήσιμες πληροφορίες. Γιατί, λοιπόν αυτό το ωφέλιμο «παιχνίδι» της ανταλλαγής των ρόλων να διαρκεί μόνο λίγες ημέρες και όχι μήνες ή χρόνια; Δεν αποκλείεται βέβαια να γίνει και έτσι, μια που η εξοικείωση με την τεχνολογία είναι πια απαραίτητη, ιδιαίτερα μέσα στο σχολείο. Αν λοιπόν είστε καθηγητής και θέλετε να φρεσκάρετε τις γνώσεις σας γύρω από τους υπολογιστές γενικώς –  προτού παρακολουθήσετε ακριβοπληρωμένα σεμινάρια ή απευθυνθείτε σε κάποιον επαγγελματία – ζητήστε καλύτερα τη βοήθεια των μαθητών σας. Από εκεί και πέρα, το ποιος θα διδάξει ποιον σε μια τέτοια «συναλλαγή» είναι μια άλλη ιστορία…

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Youtube: Η πληροφορία είσαι εσύ!

Το «Εγώ» δίνει τη θέση του στο «Εσύ» ή έτσι μου φαίνεται; Δεν το σκέφτηκα παρά μόνο με αφορμή την έρευνα «Νεολαία 100», τα αποτελέσματα της οποίας αποκαλυφτήκαν στις «εγκαταστάσεις» της Google στο Λονδίνο. Εκεί λοιπόν φανερώθηκε πως η πλειοψηφία των φοιτητών που συμμετείχαν στην έρευνα ανακήρυξε πρώτο  στην προτίμηση της το «προϊόν» – λογότυπο του Youtube.

 Μπορεί το σύμβολο του δημοφιλούς δικτυακού τόπου να ήρθε πρώτο στη λίστα – ξεπερνώντας και άλλα πασίγνωστα λογότυπα τεχνολογικών επιτευγμάτων, όπως η Google και το facebook – επειδή έδωσε πράγματι στην αγορά μια διαφορετική ιδέα για το πώς μπορεί κανείς να αξιοποιήσει και να προωθήσει ένα ερασιτεχνικό (και όχι μόνο) βίντεο, όμως εμένα δε μου το βγάζεις από το μυαλό ότι  η λέξη «You» μέσα στο όνομα ήταν αυτή χάρη στην οποία ένας ακόμα γίγαντας μπόρεσε να καυχηθεί άλλη μια φορά για το «μπόι»  του και έκανε πάλι την εμφάνιση του στην πασαρέλα της παγκόσμιας τεχνολογικής καινοτομίας, παρά το γεγονός ότι τα έχει τα χρονάκια του (το Youtube ιδρύθηκε αρχικά το 2005 και το 2006 αγοράστηκε από τη Google).

 «Μα καλά; Ποια η αξία, ποια η ουσία ενός τέτοιου εργαλείου που σου επιτρέπει απλά να ανεβάζεις κινούμενη εικόνα στο διαδίκτυο»; Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος, ιδίως αν «σνομπάρει» ολίγον τα λεγόμενα «σπιτικά» βίντεο, τα οποία αποτελούν ομολογουμένως το μεγαλύτερο μέρος του θησαυρού στο Youtube. Και, όμως, αυτή είναι μία από τις ελάχιστες φορές, που η αξία ενός προϊόντος είναι τόσο ξεκάθαρη. Επτά χρόνια τώρα, υπάρχει ένα μέρος στο διαδίκτυο, το οποίο δεν «άρχεται» από κανέναν και δεν «ανήκει» σε κανέναν από τους χρήστες, δεν είναι προσωποκεντρικό και «εσωστρεφές», όπως τα ιστολόγια και τέλος πάντων ευνοεί το «χάζι», με την καλή και την κακή έννοια. Εδώ, οι πολιτικοί λόγοι των Obama και Romney και οι «μελιστάλαχτοι» λόγοι συμπαράστασης της Καγκελαρίου Merkel προς την Ελλάδα έχουν την ίδια – ίσως και λιγότερο σημαντική – θέση με το δικούς σου λόγους και τις δικιές σου βιντεοσκοπημένες πράξεις. Στο Youtube, ο «αστέρας» είσαι ΕΣΥ, που ρουφάς τη σούπα σου, χορεύεις, ρεύεσαι μπροστά στη γιαγιά σου, αλλά όχι μόνο. ΕΣΥ, που ζητάς βοήθεια, χαρίζεις στο «κοινό» σκηνές από την προσωπική σου ζωή, αγαπημένα τραγούδια ή ακόμα και τα πράγματα σου. ΕΣΥ, που διαδηλώνεις, εξοργίζεσαι και καμιά φορά γίνεσαι γελοίος. Αν όλα αυτά δεν έχουν σημασία, τότε τι έχει σημασία;

 Τα πάντα είναι θέμα ματιάς. Δηλαδή, να εξετάζει κανείς όχι τι είναι ένα πράγμα, αλλά από το πόσες διαφορετικές μεριές μπορεί να το δει. Αν αποφασίσουμε πως ένα βίντεο με την καθημερινότητα κάποιου αγνώστου είναι εντελώς άχρηστο, τότε το να το παρακολουθήσουμε θα είναι σίγουρα για εμάς χάσιμο χρόνου. Αν όμως προσπαθήσουμε να βρούμε μέσα σε αυτό το μικρής διάρκειας φιλμ κάποια στοιχειά που παραπέμπουν ίσως και στη δική μας καθημερινή ζωή, τότε αυτομάτως, η κατά τα άλλα βαρετή σκηνή ενός ανθρώπου που αποκαλύπτει (δημοσίως) – την ώρα που ξυρίζεται, μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου του – τη «λίστα των ευχών» με τις πιο βαθιές του επιθυμίες, αποκτά για εμάς ένα νόημα. Εξάλλου στο Youtube, εκτός από το να βλέπεις τα βίντεο των άλλων μπορείς και να ανεβάσεις τα δικά σου. Η διαδικασία της «έκθεσης» δηλαδή λειτουργεί και εδώ αμφίδρομα. Και αυτή η «έκθεση» δεν είναι απαραίτητο να έχει πάντα τη βαριά, αρνητική σημασία της – άνευ όρων – παράδοσης των ιδιωτικών μας στιγμών στα αχόρταγα βλέμματα των μπανιστηρτζίδων του διαδικτύου. Απεναντίας, η ανάρτηση οπτικοακουστικού υλικού με ποιοτικό περιεχόμενο θα μπορούσε να ισοδυναμεί με την προσφορά μιας συμβουλής, οδηγίας ή βοήθειας γύρω από την εφαρμογή συγκεκριμένων πρακτικών.

 Ειδικότερα τα βίντεο με εκπαιδευτικό περιεχόμενο αποτελούν ένα καλό παράδειγμα για το πώς το Youtube μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για την κοινότητα των εκπαιδευτικών, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από τους ίδιους όσο και από τα παιδιά μέσα στην τάξη. Το οπτικοακουστικό υλικό με χαρακτήρες που σου μαθαίνουν από την αλφαβήτα, μέχρι μαθηματικά και ιστορία της τέχνης, αλλά και τα πρωτότυπα βίντεο με τις κινούμενες εικόνες – αφηγήσεις μιας ιστορίας που επινόησαν τα παιδιά, είναι μόνο μερικές από τις εκπαιδευτικές προτάσεις που οπωσδήποτε έχουν συμβάλει σήμερα στην αναβάθμιση του παγκόσμιου ψηφιακού σχολείου. Μα επειδή κι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα «σχολείο», η θέαση του, έστω και επιλεκτική, μέσα από τα αποσπάσματα των βίντεο που αναρτώνται στο διαδίκτυο θα μπορούσε πρωτίστως να δώσει στα παιδιά χρήσιμα ερεθίσματα και οπτικές εμπειρίες, πάντα βέβαια με τη σύμφωνη γνώμη των γονιών και των δασκάλων τους, όταν αυτή χρειάζεται. Έτσι λοιπόν δεν είναι να απορώ που το Youtube ήρθε πρώτο στην προτίμηση των νέων, ακόμα και (κυρίως) με όρους μαρκετίστικους, ως λογότυπο και ως προϊόν που έχει πια ταυτιστεί με τη νέα κουλτούρα της θέασης και παραγωγής περισσότερο ανθρωποκεντρικών και λιγότερο μυθοπλαστικών βίντεο. Γιατί τώρα εγώ, δηλαδή ΕΣΥ, δεν συνθέτουμε ούτε διαδίδουμε απλώς πληροφορίες. Είμαστε οι ίδιοι μια ή πολλές πληροφορίες, ενδιαφέρουσες για αρκετούς, σε διαβεβαιώνω.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Το ίντερνετ χρόνια δεν κοιτά: Τόπο στα νιάτα (της μέσης ηλικίας)

Υπολογιστές και διαδίκτυο. Υπάρχει η εντύπωση ότι στα καλώδια και τα κυκλώματα κυκλοφορεί πάντα «αίμα» νεανικό.  Όσοι βιάζονται να βγάλουν συμπεράσματα δηλώνουν σίγουροι, πώς ο 15αρης, ο 25αρης και ο 30ανταρης είναι οι καλύτεροι, αν όχι οι μόνοι, καπετάνιοι που μπορούν να κουμαντάρουν επιδέξια το «πλοίο» τους στον ωκεανό της ψηφιοποιημένης πληροφορίας και του κυβερνοχώρου. Τις περισσότερες φορές μάλιστα, η εξοικείωση των νέων ως προς τη χρήση της τεχνολογίας από μέρους τους θεωρείται τόσο δεδομένη, ώστε σχεδόν κανείς δεν πιστεύει ότι, οι δεξιότητες τους στην «επικοινωνία» με τον υπολογιστή καλλιεργήθηκαν με τον καιρό. Απεναντίας, μοιάζει να είναι διαδεδομένη η εντύπωση, πως οι νέοι ήξεραν να χειρίζονται το διαδίκτυο και τους υπολογιστές, ακόμα και μέσα από την κοιλιά της μάνας τους. Ήρθαν δηλαδή στο φως του κόσμου τούτου με ένα λάπτοπ στα χέρια και το εγχειρίδιο λειτουργίας των Windows τσιπαρισμένο στον εγκέφαλο τους…Αυτή η θεωρία «μπάζει» από παντού και αν μη τι άλλο, βλάπτει σοβαρά…

 Έχουμε και λέμε: Το διαδίκτυο – τουλάχιστον ως προς τη μαζική του χρήση –  δεν είναι «τσιφλίκι» κανενός. Όσα δικαιώματα έχουν οι  20αρηδες να σουλατσάρουν στην πιάτσα της Google και να προσκυνάνε στο ναό του Facebook και του Twitter, άλλα τόσα έχουν και οι μεγαλύτεροι. Επιπλέον, οι νέοι μπορεί να έχουν το ποντίκι του υπολογιστή ως προέκταση του χεριού τους (τώρα πια δεν το χρειάζονται ούτε αυτό, αφού οι τελευταίοι υπολογιστές δουλεύουν με οθόνες αφής), ωστόσο αυτό δε σημαίνει ότι παίζουν τα πάντα στα δάχτυλα χωρίς προηγούμενο κόπο. Εκατοντάδες ή χιλιάδες ώρες από τη ζωή τους έπρεπε να περάσουν οι «πιτσιρικάδες» μπροστά στην οθόνη, ώσπου να γίνουν τελικά «ειδικοί». Και αν το σχολείο δεν επενέβη καθοριστικά για να τους διδάξει πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία προς όφελος τους, παρέδωσαν οι  ίδοι μαθήματα στους εαυτούς τους, για να μπορούν αργότερα να καυχιούνται πως είναι οι άρχοντες της ψηφιακής εποχής. Θέλω να πω: Τίποτα δεν κερδίθηκε χωρίς κόπο, χωρίς δράση και αντίδραση, χωρίς σκέψη και πράξη. Και για να είμαι δίκαιος, όλο και περισσότεροι εκπρόσωποι παλαιοτέρων γενεών φαίνεται να το αναγνωρίζουν σήμερα αυτό. Ρίχνονται λοιπόν δίχως φόβο στη μάχη με τα Terabyte της πληροφορίας, που όμως δεν είναι τέρατα και δεν «δαγκώνουν».

 Γιατί χρειάζεται κανείς το διαδίκτυο στα μισά (και βάλε) της ζωής του; Για το μυαλό του και για τη φαντασία του πρωτίστως και ύστερα για όλα τ’άλλα. Όταν χρησιμοποιείς τον υπολογιστή, δεν πατάς απλώς κουμπάκια. Σκέφτεσαι (ή βρίσκεις) κάτι που θέλεις και έπειτα αναζητάς το καλύτερο εργαλείο που θα σε βοηθήσει να πετύχεις το σκοπό σου. Αν θέλεις, παραδείγματος χάριν, να ψάξεις σε μια μηχανή αναζήτησης, είναι απαραίτητο από τη μια να σκεφτείς – τις λέξεις ή τις φράσεις που θα περιγράψουν με ακρίβεια το ζητούμενο – και από την άλλη να πράξεις, δίνοντας με το χέρι σου τις κατάλληλες εντολές στον υπολογιστή και άρα γνωρίζοντας πώς θα τον χειριστείς. Αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι, ανεξάρτητα από την ηλικία του χρήστη, η ενεργή συμμετοχή του για την καλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας είναι απαραίτητη. Κατά συνέπεια, αυτός που έχει το προβάδισμα στην ψηφιακή εποχή δεν είναι απαραίτητα ο προικισμένος με κάποιο σπάνιο ταλέντο στην πληροφορική αλλά, πολύ περισσότερο, αυτός που έχει την υπομονή και τη διάθεση να μάθει να μιλά τη «γλώσσα» των υπολογιστών. Έτσι εξηγείται που κάποιοι μεγαλύτεροι καταλήγούν ορισμένες φορές να είναι πιο καταρτισμένοι και από τους νεότερους στη χρήση των υπολογιστών. Έτσι εξηγείται, που οι νέοι βαριούνται συνήθως εύκολα και χάνουν σταδιακά το ενδιαφέρον τους για το Facebook, αφήνωντας τους γονείς ή τους παππούδες τους να ανακαλύπτουν τη δική τους Αμερική στις Ηπείρους του ίντερνετ.

Από μια άποψη, ο ενθουσιασμός τον 50ρηδων και των 60ρηδων για τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης είναι δικαιολογημένος. Γιατί μαζί με την ανακάλυψη ενός καινούριου κόσμου – μέσα στα αχαρτογράφητα όρια του διαδικτύου –  έρχεται και η ανακάλυψη των «κοιμισμένων» τους ίσως δεξιοτήτων, που τώρα «ξυπνούν» και τους κάνουν να αισθάνονται ικανοί, όχι μόνο για παθητική κατανάλωση πληροφοριακού περιεχομένου, αλλά και για δημιουργία εν γένει. Και αν κάποιοι δεν θα προτιμούσαν να διαβάζουν ένα βιβλίο αντί να σερφάρουν με τις ώρες στο διαδίκτυο, τουλάχιστον με το δεύτερο (το ίντερνετ δηλαδή) έχουν την ευκαιρία να κάνουν κάτι ακόμα πιο δημιουργικό – κατά τη γνώμη μου – από το να λύνουν απλώς σταυρόλεξα. Και βέβαια, επιλέγοντας την ενασχόληση με το διαδίκτυο θα έχουν την ευκαιρία να πουν ένα μεγαλοπρεπές «όχι» στον τηλεοπτικό «Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή» και τα άλλα μεταγλωττισμένα σήριαλ που προσπαθούν να «εισβάλουν» κάθε μέρα στο σαλόνι μας. Εκτός πάλι και αν μερικοί χρησιμοποιούν τον υπολογιστή τους και ως τηλεόραση και προσαρμόζουν έτσι τις συνήθειες τους στις «τάσεις» που εμπνέει η ψηφιακή εποχή. Ίσως είναι και αυτό μια πρόοδος.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

You may say I’m a dreamer…

Το καλοκαίρι φεύγει, το facebook ίσως πεθαίνει και τα ροδάκινα στην κουζίνα μου ωριμάζουν μέχρι να φαγωθούν (ποιος ξέρει πόσα ακόμα ως το χειμώνα). Στην τηλεόραση, η ίδια διαφήμιση ξανά και ξανά: «Alegria…». Εγώ παραφράζω, πάντα τραγουδιστά: «Ανεργία…». Τα νούμερα ανεβαίνουν και οι μαύρες προβλέψεις πληθαίνουν. Κάτι μέσα μου σπάει, αλλά δε φαίνεται, όπως δε φαίνονται στον τηλεοπτικό φακό τα «σπασίματα» στο πρόσωπο της 63χρονης κυρίας Romney, κάτω από τα φώτα της προεκλογικής εκστρατείας. Ολόκληρος ο πλανήτης χορεύει. Άλλοτε με δειλά βήματα προς τα εμπρός και άλλοτε με «θαρραλέα» βήματα προς τα πίσω. Τι ειρωνεία! Αλλού να βρέχει κομφετί και αλλού συνθήματα και προκηρύξεις… Η δουλειά μου εδώ με θέλει να γράφω για την εκπαίδευση και την τεχνολογία, όμως αυτό δε θα μπορούσα να το κάνω χωρίς να μιλήσω πρώτα για τη ζωή.

 Στις ιστορίες – αυτές που διαβάζω και αυτές που προσπαθώ να γράψω ο ίδιος – ένα γεγονός συμβαίνει για να ακολουθήσει ένα άλλο και ούτω καθεξής. Έτσι λοιπόν και τώρα, από τους μικρούς ή μεγάλους «θανάτους» των ημερών μας, κάτι καινούριο πρόκειται να γεννηθεί. Αν αυτό το «κάτι» θα είναι καλό ή κακό δεν ξέρω. Πάντως έρχεται. Και η γνώμη μου είναι πως θα λειτουργήσει ως κατάσταση «ενδιάμεση»: Σανίδα – γέφυρα κλπ., για τη μετάβαση μας σε αυτή την πολυπόθητη «άσπρη» μέρα. Αλλά η μέρα αυτή δε θα είναι μόνο μια. Θα είναι πολλές. Όσες και τα όνειρα που κάνουμε ακόμα… «You may say I’m a dreamer, but I’m not the only one», έλεγε ο Lennon. Εγώ τον πίστεψα και εξακολουθώ να τον πιστεύω. Ακούω το «Imagine» στο Youtube, το «ποστάρω» στον τοίχο μου και ό,τι γίνει. Το ξέρω βέβαια, πώς με ένα τραγούδι δεν γίνεται τίποτα. Ούτε με εκατό, ούτε με χίλια! Χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά για να βγάλεις μέσα από τα σπλάχνα σου το «καινούριο», το άλλο, το «καλύτερο». Από αυτή την άποψη λοιπόν- και για να επανέλθω στα περί τεχνολογίας (και εκπαίδευσης)- αν είναι να «πεθάνει» το Facebook, ας «πεθάνει». Να δούμε τι κληρονομιά θα αφήσουν στην ψηφιακή εποχή τα απομεινάρια του προγραμματιστικού του κώδικα.

 Θυμάμαι τον καθηγητή μου στο πανεπιστήμιο, που από την έδρα του μας προέτρεπε να γίνουμε εμείς οι ‘Zuckerberg’ της εποχής μας. Να ανακαλύψουμε τα δικά μας εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, τα δικά μας «ψαχτήρια» στον κυβερνοχώρο, τους δικούς μας «προβολείς» της νεανικής ευστροφίας και αυτοπεποίθησης, αφού μέσα στη δική μας ανάγκη για έκφραση και δημιουργία, ίσως έβρισκαν καταφύγιο οι ανάγκες χιλιάδων ή εκατομμυρίων (στην ονειρική περίπτωση) άλλων ανθρώπων. Κάποτε όλοι πιστεύαμε ότι οι νέοι (της χώρας μου) κρατούσαν στα χέρια τους το μέλλον, τόσο σφιχτά όσο άρπαζαν τη ζωή από τα μαλλιά για να μην τους φύγει. Τώρα πια, η ζωή εδώ δεν φεύγει. Φοβάται μη φύγεις εσύ για άλλη χώρα. Σε παρακαλεί όσο ποτέ να την αρπάξεις, για να πιστέψει και η ίδια ότι έχει ακόμα κάτι να σου δώσει. Αυτό θα κάνεις. Αυτό θα κάνω. Αυτό θα κάνουμε. Θα αδράξουμε κάθε ευκαιρία. Και θα έρθει μια εποχή, που ο καθένας από εμάς θα θυμάται και θα ευγνωμονεί τον «ονειροπόλο» καθηγητή του (όλοι έχουμε γνωρίσει τουλάχιστον έναν στα μαθητικά – φοιτητικά μας χρόνια) για την ελπίδα και την πίστη του στα «φρέσκα» μυαλά, ανεξαρτήτως ηλικίας όποιων τα διαθέτουν. Και αφού η «επανάσταση», που αρκετοί προβλέπουν δεν θα μεταδοθεί από την τηλεόραση («The revolution will not be televised») – όπως είπε και ο  Scott-Heron – ίσως να «κατέβει» στην οθόνη μας από το διαδίκτυο. Κάτι μου λέει μάλιστα, πώς δε θα έχει μόνο σπασίματα, ξύλο και φασαρίες στους δρόμους, αλλά και χρώματα και pixels! Όχι βέβαια πως περιμένω κανένα θαύμα. Άλλωστε πιο πολύ αναφέρομαι στο θαύμα εντός μου και εντός σου. Εκείνο που θα μας φέρει επιτέλους πιο κοντά στην πράξη, μεταμορφώνοντας μας και πάλι σε ανθρώπους. Αυτό νομίζω ήταν το «μαγικό», που ο καθηγητής μου ζητούσε να εφεύρω. Αν ήμουν τώρα εγώ στη θέση του, θα ενθάρρυνα παρομοίως τους μαθητές μου. Ας έστελναν με τις ευχές μου το Facebook στο καλό και ας έφτιαχναν εκείνοι κάτι ακόμα πιο σπουδαίο. Μαζί τους η δύναμη, μαζί τους η θέληση, μακάρι και η τύχη. Από τα θρανία τους λοιπόν και στου Θεού τ’ αυτί!

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ο κόσμος είναι ό,τι βλέπω (στην οθόνη μου)

Λένε συχνά πως αυτά που κοροϊδεύεις τα «λούζεσαι». Αυτή είναι μια μεγάλη, πολύ μεγάλη αλήθεια. Κάποτε λοιπόν κορόιδευα αυτούς που έχουν υπολογιστή «ταμπλέτα» και συχνά επισκέπτονται το διαδίκτυο για «ψήλου πήδημα», πριν ακόμα πουν την «καλημέρα» τους ή την «καληνύχτα» τους στο διπλανό. Ήρθε λοιπόν και η δική μου η σειρά να με κοροϊδέψουν τώρα, όσοι δεν θα ένοιωθαν ποτέ την ανάγκη να κάνουν άσκοπες βόλτες στο διαδίκτυο και μάλιστα ξαπλωμένοι στο κρεβάτι τους.

 Η δικαιολογία μου ήταν ακριβώς αυτή. Ήθελα να γλυτώσω το επιπλέον καθισιό μπροστά στον υπολογιστή και να μπορώ να σερφάρω στο Ίντερνετ και από «τ’ανάσκελα», που λέει ο λόγος. Η αιτία ήταν άλλη. Ήθελα, πριν κοιμηθώ, ν’ ανοίγω το youtube και να βλέπω ένα σωρό ταξιδιωτικά βιντεάκια. Επισκέψεις αστραπή στη Βαρκελώνη, το Παρίσι, τη Φλωρεντία και το Άμστερνταμ και μάλιστα δια χειρός ερασιτέχνη οπερατέρ, με το απαραίτητο «κούνημα» στην κάμερα, που κάνει την περιήγηση να μοιάζει πιο ρεαλιστική, καθώς συμπληρώνεται και από ανάλογα σχόλια – περιγραφές του ταξιδιώτη. Δεν είναι όμως μόνο το «πήγαινε –έλα» στα πιο κοσμοπολίτικα μέρη του πλανήτη. Είναι και η μουσική, η ζωγραφική και κατ’επέκταση η ιστορία του κόσμου, «ψηφίδες» από την ουσία των οποίων συλλαμβάνω καθημερινά με τα μάτια μου κα με τα εκατοντάδες δακτυλικά αποτυπώματα μου στην οθόνη αφής. Γιατί τα γράφω αυτά σε ένα ιστολόγιο με θέμα την εκπαίδευση και την τεχνολογία; Όχι βέβαια για να σας δώσω πληροφορίες σχετικά με το πώς περνάω την ώρα μου, ούτε για να σας περιγράψω μια πτυχή της καλής μου τύχης, που αφορά στη δυνατότητα μου να διαθέτω ένα υπερσύγχρονο τεχνολογικό μαραφέτι, τη στιγμή που άλλοι γύρω μου δεν έχουν να φάνε. Όλα αυτά τα γράφω γιατί εντυπωσιάστηκα. Τόσο από την τεχνολογία την ίδια όσο και από τις πιθανές «ερμηνείες» του κόσμου μας μέσα από αυτή.

 Καθώς ακολουθούσα με το βλέμμα και το μυαλό μου τα βήματα κάποιων περαστικών στη Las Ramblas – και ενώ απολάμβανα μια ηλιόλουστη ημέρα στην παραλία της Barceloneta, πριν ακόμα επισκεφτώ τη Sagrada Famila του Antonio Gaudi – ένοιωθα να έχω ολόκληρο τον κόσμο στα χέρια μου, μέσα σ’ένα «ομοίωμα» ψηφιακού βιβλίου, λεπτού όσο ένας χάρτινος φάκελος. Πάνω που ήμουν έτοιμος να πείσω τον εαυτό μου ότι, τώρα πηγαίνω πράγματι «εδώ» και «εκεί» με το πάτημα ενός κουμπιού, τότε μόλις συνειδητοποίησα ότι, αυτός που έχω μπροστά στην οθόνη μου δεν είναι ο πραγματικός κόσμος, αλλά ένα «αντίγραφο» του. Το «απόσπασμα» αυτού, ιδωμένο μέσα από το πρίσμα μιας οθόνης υψηλής ανάλυσης. Δεν πειράζει, σκέφτηκα. Εγώ μπορώ ανά πάσα στιγμή να «αποσυνδεθώ» και να ετοιμάσω τις βαλίτσες μου για ένα ταξίδι αληθινό ως εκεί όπου μπορώ να φτάσω. Τα παιδιά όμως; Τι γίνεται με τα παιδιά, πολλά από τα οποία δεν έχουν ακόμα ταξιδέψει και γνωρίζουν τον κόσμο απευθείας μέσα από pixels, γραφικά και βίντεο High Definition; Γι’αυτά ο πύργος του Άιφελ δεν είναι το μνημείο που θα δουν πρώτη φορά στο Παρίσι. Είναι το μνημείο που συνάντησαν αρχικά στο διαδίκτυο, κατά τη διάρκεια μιας – τυχαίας ίσως –  περιήγηση τους. Με την ίδια λογική, είναι πολύ πιθανό, για τα σημερινά Ελληνόπουλα, ο Παρθενώνας να μην είναι το θαύμα της αρχαιότητας που βρίσκεται στην Ακρόπολη, αλλά «ένας ναός χτισμένος προς τιμήν της Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας», που υπήρξε «το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα», όπως ακριβώς γράφει η Wikipedia. Και όταν θα έχουν την ευκαιρία να τον αντικρίσουν από κοντά, ίσως η πρώτη τους κουβέντα να μην είναι ένα σχόλιο θαυμασμού, αλλά μια απρόσμενη παραδοχή: «Τον Παρθενώνα τον ξέρουμε, τον έχουμε δει στο youtube». Μια τέτοια απάντηση είναι σίγουρα θέμα προς συζήτηση. Τόσο μεγάλη συζήτηση που ίσως δε χωράει σε ένα μόνο κείμενο του ιστολογίου.

 Οπωσδήποτε, το αν και σε ποιο βαθμό η γνωριμία μας με τον κόσμο συνιστά μια μεσοποιημένη εμπειρία, εξαιτίας της τεχνολογίας, δεν είναι καινούριο ερώτημα. Υπήρχε ήδη από τα χρόνια που ανακαλύφθηκε η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Και μπορεί εγώ να μην είδα ποτέ μου σε ζωντανή αναμετάδοση την εικόνα του Άρμστρονγκ να πατάει το πόδι του στο φεγγάρι το ’69, στοιχηματίζω ωστόσο, πως πολλοί είναι εκείνοι που θα ορκίζονταν ότι, σχεδόν περπάτησαν μαζί του στη σελήνη, χάρη στις μαγικές εικόνες του πιο αξέχαστου για αρκετούς «τηλεοπτικού» γεγονότος μέχρι σήμερα. Εντάξει… κανείς από τους τηλεθεατές δεν ταξίδεψε στ’ αλήθεια μέχρι το φεγγάρι, όμως, αυτό ακριβώς θέλω να πω: Χάρη στην αναμετάδοση της κινούμενης εικόνας οι άνθρωποι απέκτησαν έστω μια εμπειρία, μια υποψία γνώσης για το πώς είναι, μεταξύ άλλων, να αιωρείται κανείς στο διάστημα. Αν μη τι άλλο είδαν το γεγονός της προσελήνωσης ως ένα γεγονός πραγματικό που είναι δυνατόν να συμβαίνει! (Η ίδια η χρήση της λέξης «προσελήνωση» αποτελεί απόδειξη αυτού του γεγονότος!).

 Επειδή ωστόσο δεν μπορούμε ακόμη να «θυμώσουμε» με όποιον δεν έχει τα κότσια  (και προπάντων τα χρήματα), για να πραγματοποιήσει ένα αληθινό ταξίδι στο διάστημα, θεωρούμε την «προσκόλληση» στη μεσοποιημένη εμπειρία του βίντεο απόλυτα φυσιολογική. Μπορούμε όμως να είμαστε το ίδιο επιεικείς με όποιον αρκείται στις εικονικές βόλτες μέσω διαδικτύου, ενώ μπορεί, ας πούμε, να επισκεφτεί – ανά πάσα στιγμή – την Ευρώπη, την Αμερική, την Ασία και πάει λέγοντας; Η ωριμότερη απάντηση στο ερώτημα αυτό θα ήταν «εξαρτάται», όμως το θέμα μας δεν είναι αν ωφελούν ή όχι οι εμμονές στα εικονικά ταξίδια μέσω υπολογιστή. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καν «θέμα» – όπως λέμε…πρόβλημα. Υπάρχουν μόνο σκέψεις και μια παραδοχή – τουλάχιστον από τη μεριά μου – ότι τα νέα τεχνολογικά εργαλεία διαμορφώνουν και επηρεάζουν πράγματι τις γνώσεις μας γύρω από τον κόσμο. Έτσι, τα περισσότερα παιδιά – οι μαθητές – είναι σχεδόν βέβαιο ότι, προτού ανοίξουν το παράθυρο τους για να δουν τι υπάρχει «απέναντι», έχουν ανοίξει άλλα παράθυρα, τα Windows, για να κάνουν μια βόλτα στο διαδίκτυο. Καλό ή κακό αυτό; Δεν ξέρω. Οπωσδήποτε αληθινό.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

BYOD και ο Θεός βοηθός (;)

Κάποτε, όταν κάναμε πάρτυ ή πικνίκ ή όταν οργανώναμε καμιά εκδρομή, βάζαμε όλοι «ρεφενέ» χρήματα, τρόφιμα, ποτά ή ό,τι άλλο χρειαζόμασταν για να περάσουμε καλά και να «υπηρετήσουμε» το σκοπό μας, που δεν ήταν άλλος από το να διασκεδάσουμε. Σήμερα διάβασα πρώτη φορά για το BYOD, την «τακτική» που μου θυμίζει αντίστοιχες καταστάσεις και συνιστά (κατά κάποιο τρόπο) πρακτική για την καταπολέμηση μιας συνηθισμένης δυστυχώς συνθήκης μέσα στα σχολεία. Ο λόγος για την έλλειψη του απαραίτητου τεχνολογικού εξοπλισμού στις σχολικές αίθουσες. Το φαινόμενο που θα μπορούσε με άλλα λόγια να ονομαστεί και «ψηφιακό χάσμα», ανάμεσα σε αυτούς που από το θρανίο τους έχουν, ας πούμε, πρόσβαση στο διαδίκτυο και σε αυτούς που αναγκάζονται να κοιτάνε το μαυροπίνακα, την ώρα που ο «γείτονας» τους χάνεται στις (εκπαιδευτικές) ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης και τα λοιπά…

 Αντιμέτωποι με το φαινόμενο της «τεχνολογικής ανεπάρκειας» στο σχολείο, οι εκπαιδευτικοί ανά τον κόσμο έρχονται τώρα και σου λένε BYOD, που σημαίνει Bring Your Own Device. Φέρε τη δική σου συσκευή και μην περιμένεις από τους «γίγαντες» της δημόσιας εκπαίδευσης να σε συνδέσουν στο διαδίκτυο. Σε κάθε περίπτωση, αν ο διευθυντής σου σε «κερνάει» την πρόσβαση, «κέρασε» και εσύ τη συσκευή σου και όλα θα πάνε καλά…Εντάξει, ας πούμε ότι μερικά μοντέλα «αυτό-οργάνωσης» μπορεί να έχουν εν μέρει αποτέλεσμα και στην εκπαίδευση. Γιατί εν μέρει; Γιατί στην περίπτωση της ανάγκης για παροχή και χρήση της τεχνολογίας μέσα στην τάξη δεν έχουμε πικνίκ, ούτε πάρτυ, ούτε εκδρομή και το πρόβλημα – κατά τη γνώμη μου – δε λύνεται με γενναιοδωρίες του ενός ή των λίγων. Το ζήτημα δεν είναι απλώς αν και πώς θα κάνουμε μάθημα με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή, αλλά το αν και πώς θα πεισθούν τελικά οι αρμόδιοι ότι, η τεχνολογία δεν είναι μόδα ή φετίχ, αλλά απαραίτητο εργαλείο για την ενίσχυση των εκπαιδευτικών πρακτικών του σήμερα. Και δεν αναφέρομαι στην αναβάθμιση των σχολείων στην Ελλάδα (την Ευρώπη, αν προτιμάτε) της σημερινής Κρίσης. Αναφέρομαι κυρίως στο παράδειγμα της χώρας μας προ Κρίσης, τότε που μόλις είχαν αρχίσει, δειλά – δειλά, να μοιράζονται τα λάπτοπ στους μαθητές και η Κοινωνία της Πληροφορίας ήταν θεωρητικά συνώνυμη και με την «κοινωνία της τεχνολογικής ευημερίας». Ακόμα και τότε, λίγα χρόνια πριν από σήμερα, τα σχολεία με σύνδεση στο διαδίκτυο θεωρούνταν πολύ, μα πολύ προχωρημένα. Το Αποτέλεσμα; στις περισσότερες περιπτώσεις το κυνήγι των, κατά τα άλλα, «αυτονόητων» να μοιάζει τελικά τώρα με κυνήγι  χίμαιρας και βάλε. Κάπως έτσι, φτάσαμε τελικά στο σημείο να λέμε : «Ας υπάρχει ο υπολογιστής και δεν πειράζει αν είναι και απ’το σπίτι σου».

 Και όμως, αυτό το κείμενο ΔΕΝ είναι μια «τυφλή» καταγγελλτική  επιστολή που στόχο έχει να θίξει τα σκοτεινά και τα θολά της Ελληνικής πραγματικότητας. Απεναντίας, ακριβώς επειδή την πραγματικότητα μας την φτιάχνουμε και την ορίζουμε εμείς οι ίδιοι, με τα γραφόμενα μου αυτά επιχειρώ να εκφράσω την αντίθεση μου στη λογική του Bring Your Own Devise. Δεν θέλω να φέρνω τη δική μου συσκευή στο σχολείο! Θέλω, μέσα από τη δουλεία μου, να πείσω τους αρμόδιους ότι, το σχολείο μου χρειάζεται να είναι εξοπλισμένο με υπολογιστές και συνδέσεις στο διαδίκτυο, για να μπορώ να κάνω το μάθημα που ονειρεύομαι. Ας καίει η μηχανή μου κάρβουνο, ας είναι η σύνδεση μου πιο αργή και βασανιστική από την ίδια την πλήξη.  Αρκεί να υπάρχει. Σημασία δεν έχει η ταχύτητα με την οποία γυρίζουμε τη σελίδα στο βιβλίο του μέλλοντος. Σημασία έχει ότι γυρίζουμε σελίδα. «Τελεία και παύλα».- Αν βέβαια κάποιοι νομίζουν ότι η «τάση» του BYOD είναι και αυτή μια μικρή ένδειξη προόδου, ως ιδέα εναλλακτικής διαχείρισης και κατανομής του τεχνολογικού πλούτου, μάλλον κάνουν λάθος.

 Η λογική του BYOD δεν είναι καινούρια. Χρόνια τώρα, οι καθηγητές, αλλά και οι εργαζόμενοι έφερναν στα σχολεία και στα γραφεία τους δικούς τους υπολογιστές, μηχανήματα προβολής ή και «αναλογικό» πληροφοριακό υλικό, όταν στο σχολείο ή την επιχείρηση τα μέσα δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Από μια άποψη αυτό είναι σπουδαίο, γιατί, ως τακτική, αποτελεί απόδειξη ότι, όποιος θέλει να δουλέψει, δεν περιμένει με τα χέρια σταυρωμένα τους θεσμούς, την «πολιτεία» ή τους φορείς να μεριμνήσουν για λογαριασμό του. Αντίθετα, βρίσκει τρόπους να λύσει τα προβλήματα του με τρόπο πρακτικό, παίρνοντας ο ίδιος πρωτοβουλίες. Ωστόσο, αυτές οι πρωτοβουλίες είναι που εφησυχάζουν καμιά φορά τους αρμόδιους («μηχανισμούς» ή φυσικά πρόσωπα), τόσο που συμβάλλουν τελικά ελάχιστα στην αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας. Στο παράδειγμα με τη χρήση υπολογιστών και διαδικτύου στην τάξη υπάρχει – νομίζω – ένας μεγάλος κίνδυνος. Αντί η τεχνολογία στο σχολείο να παρέχεται δωρεάν, χάρη στα υποστηρικτικά προγράμματα φορέων, υπουργείων κλπ. Ίσως (λέω ίσως) να αποτελέσει «αγαθό», η εξασφάλιση του οποίου θα εξαρτάται τελικά από την καλή προαίρεση των καθηγητών ή των μαθητών. «Αφού φέρνουν κομπιούτερ από το σπίτι τους, ποιος ο λόγος να ζητήσουμε άλλα; Ας φέρει ο καθένας ό,τι έχει και βλέπουμε…». Γιατί, ως γνωστόν, ουδέν μονιμότερον του προσωρινού…Τι θα γίνει όμως στην περίπτωση που μόνο ένας ή λίγοι μαθητές διαθέτουν δικό τους υπολογιστή; Τι θα γίνει αν η συνδεσημότητα του προσωπικού laptop και του κινητού στο δίκτυο του σχολείου «απαγορεύει» στα παιδιά να κάνουν χρήση του internet μέσα στην τάξη; Τίποτα δεν θα γίνει. Απολύτως τίποτα. Απλούστατα οι μαθητές θα επιστρέψουν οριστικά στα βιβλία και τις φωτοτυπίες. Ωστόσο, ακόμα και αν το μάθημα γίνεται με τη χρήση των δικών μας, οικιακών συσκευών, ακόμα και τότε, κυρίως τότε, το σύστημα θα έχει από μια άποψη «κρασάρει». Δε μιλάω για το λειτουργικό στο κομπιούτερ μας. Μιλάω για το εκπαιδευτικό σύστημα εν γένει. Αυτό που οφείλει να είναι θεωρητικά και πρακτικά εξοπλισμένο με την ουσία της τεχνολογίας κάθε εποχής, ανεξάρτητα από ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Για τους δύσπιστους και απαισιόδοξους πάντως, αυτούς που έμαθαν να βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στα δικά τους μέσα και δεν ελπίζουν να τα βρουν πουθενά αλλού, μάλλον δεν περισσεύει καμιά υπόδειξη. Όσοι λοιπόν το θεωρούν απαραίτητο, ας έχουν καλού – κακού το λάπτοπ του σπιτιού μέσα στη σχολική τσάντα και… ο Θεός βοηθός.

Posted in Uncategorized | Leave a comment