Μιλώντας με το Myths Lab [Μέρος 1ο]

To Myths Lab είναι μια πολιτιστική πρωτοβουλία που απαρτίζεται από ανθρώπους που αγαπούν την ιστορία και την μυθολογία και έχουν ως κοινό σκοπό και όραμα να βοηθήσουν τοπικές κοινωνίες να ξανα-ανακαλύψουν τα στοιχεία αυτά που διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη ταυτότητα ενός τόπου μέσα στο πέρασμα του χρόνου και να μπορέσουν να αξιοποιήσουν με σεβασμό το παρελθόν ώστε να επιφέρουν κοινωνική και πολιτιστική αλλαγή και να συμβάλλουν στην πνευματική ανάπτυξη.

DSC_1988c-e1491065730135

Μιλήσαμε με την κ. Ασημίνα Λυμπέρη, υπεύθυνη υλοποίησης του Myths lab, για να μας πει περισσότερα πράγματα για την πρωτοβουλία αυτή!

Μάθηση 2.0: Ποιο ήταν το έναυσμα για τη δημιουργία αυτής της πρωτοβουλίας;

Ασημίνα Λυμπέρη: Έναυσμα για την δημιουργία του Myths Lab, ήταν η στιγμή που συνειδητοποίησα ότι στη Θήβα, την πόλη μου, υπάρχει άγνοια για την τοπική ιστορία και τη μυθολογία, στοιχεία που της προσδίδουν μια ιδιαίτερη ταυτότητα, κυρίως ανάμεσα στους νέους της περιοχής και στα παιδιά. Προσωπικά, ανήκω κι εγώ σ’ αυτή την κατηγορία, καθώς ανακάλυψα την ιστορικότητα της πόλης που γεννήθηκα, μεγάλωσα και ζω, μετά τα είκοσι μου χρόνια από προσωπική, καθαρά, ενασχόληση. Θέλοντας λοιπόν αυτό να το αλλάξω, ώστε οι νέες γενιές να μην έχουν το ίδιο έλλειμμα με εμένα, αναρωτιόμουν τι θα μπορούσα να κάνω. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα για ένα πολιτιστικό πρότζεκτ με πρωτεύοντα σκοπό την ενίσχυση της τοπικής πολιτιστικής συνείδησης παιδιών δημοτικού μέσα από αυτό που αρέσει περισσότερο σ’αυτές τις ηλικίες …το βίωμα, τη χειροτεχνία και τα βίντεο-παιχνίδια.

Μ2.0: Ποιες ειδικότητες συνεργάστηκαν στην ομάδα  του Εργαστήριου Μύθων και τι πιστεύετε ότι είχε να προσφέρει η καθεμία τόσο σε ψηφιακό όσο και σε αναλογικό κομμάτι;

Α.Λ.: Η ομάδα μας απαρτίζεται από μια γκάμα νέων ανθρώπων, επαγγελματιών στον χώρο του πολιτισμού με τη στενή και την ευρύτερη έννοια. Στην προσπάθεια να φέρουμε παιδιά κοντά στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους είχαμε συμμάχους ξεναγούς, αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, επικοινωνιολόγους και έναν κινηματογραφιστή και φανατικό gamer, με τους περισσότερους από αυτούς να έχουν κάνει και σπουδές πάνω στην πολιτιστική διαχείριση. Όλοι τους έδωσαν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στην ομάδα και στις δράσεις, και λόγω του εκπαιδευτικού τους υποβάθρου, αντιλαμβάνονταν την κάθε δραστηριότητα πολυπρισματικά και έδιναν ό,τι καλύτερο είχαν για την επιτυχή υλοποίηση κάθε εργαστηρίου.

Μ2.0: Η «παιχνιδοποίηση» της μαθησιακής διαδικασίας αποτελεί βασικό ζητούμενο της ομάδας σας;

Α.Λ.: Η παιχνιδοποίηση της μαθησιακής διαδικασίας είναι από τα βασικά ζητούμενα της ομάδας μας, γι’ αυτό και όλες οι δράσεις σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν με τρόπο ώστε η παρεχόμενη πληροφορία και γνώση να αποκτάται χωρίς κόπο, με ευχάριστο και σίγουρα πιο εύληπτο τρόπο, καθώς χρησιμοποιούνται μέθοδοι που παρέπεμπαν περισσότερο σε παιχνίδι παρά σε μια στείρα διαδικασία που μπορεί να θυμίζει μια συμβατική σχολική τάξη.

Μ2.0: Πόσο πιστεύετε ότι η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει παραδοσιακές μορφές μάθησης;

Α.Λ.: Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό μέσο στα χέρια κάποιου που μπορεί να την χρησιμοποιήσει σωστά. Στην ομάδα μας πιστεύουμε ακόμα στην δύναμη των συμβατικών μεθόδων οι οποίες θεωρούμε πως έχουν θαυμάσια αποτελέσματα αν συνδυαστούν με καινοτόμες προσεγγίσεις και εργαλεία του ψηφιακού κόσμου.

Η τεχνολογία είναι κάτι με το οποίο καταπιάνονται πια όλες οι γενιές, με τις νεότερες να έχουν στην κυριολεξία γεννηθεί μέσα στην τεχνολογική επανάσταση και να μην μπορούν να φανταστούν τη ζωή τους χωρίς την ύπαρξη του ψηφιακού κόσμου. Χρησιμοποιώντα,ς με εκπαιδευτική προοπτική, ψηφιακά μέσα με τα οποία ένα παιδικό κοινό είναι ήδη εξοικειωμένο και περνά τον χρόνο του ευχάριστα μαζί τους, τα προσεγγίζεις ευκολότερα και επιτυγχάνεις τους προκαθορισμένους μαθησιακούς στόχους πιο αποτελεσματικά.

Μ2.0: Πιστεύετε ότι η βιωματική εκπαίδευση έχει καλύτερα αποτελέσματα από τις παραδοσιασκές μεθόδους;

Α.Λ.: Η κάθε μία μέθοδος έχει τα δικά της θετικά και αρνητικά σημεία, και φυσικά η κάθε προσέγγιση έχει και διαφορετική στοχοθεσία. Δεν θα συνέκρινα εύκολα τις δύο μεθόδους για λόγους δεοντολογίας. Και φυσικά υπάρχουν και μαθητές που έχουν διαφορετικές ανάγκες και προτιμήσεις στον τρόπο που μαθαίνουν. Παρ’ όλα αυτά, έχοντας μεγαλώσει σε χρόνια που το σχολείο και η παρεχόμενη γνώση ήταν στείρα και άκρως συντηρητική, δεν μπορώ να μην παραδεχτώ ότι μικρό όγκο γνώσεων συγκρατώ από την σχολική μου ζωή. Ο συνδυασμός μεθόδων ίσως είναι το κλειδί για πιο επιτυχημένα αποτελέσματα από άποψη πρόσληψης της γνώσης. Ίσως η βιωματική μάθηση σε κάποιους να φαίνεται επιφανειακή. Σίγουρα δεν είναι! Ο Αμερικανός φιλόσοφος και εκπαιδευτικός μεταρρυθμιστής John Dewey, έχει πει «Μόνο ότι δέχτηκες με την ψυχή σου, αυτό μόνο μαθαίνεις και αυτό ενσωματώνεις στη ζωή σου και τον χαρακτήρα σου». Η βιωματική μάθηση δεν ξεχνιέται, και ό,τι δεν ξεχνάς επανέρχεται με διαφόρους τρόπους στην ζωή σου για να σε διδάξει και να σε εμπνεύσει. Είναι ένα είδος που διευρύνει του ορίζοντες, την σκέψη, ενισχύει την φαντασία και την δημιουργικότητα, βοηθάει τους νέους να ανακαλύψουν τυχόν κλίσεις τους, να αναπτύξουν ικανότητες, και αυτό είναι ανεκτίμητο.

**Η τελική παρουσίαση του προγράμματος θα είναι ανοιχτή προς το κοινό. Θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 7 Μαΐου, στις 17:00 στο Συνεδριακό Κέντρο Θήβας, όπου θα παρουσιαστεί το πρόγραμμα, τα αποτελέσματά του, καθώς και η πολιτιστική διαδρομή που έχει δημιουργηθεί στην πλατφόρμα παιγνιοποίησης The Urban Game την οποία οι παρευρισκόμενοι θα κληθούν μετά την παρουσίαση να ακολουθήσουν. H διαδρομή έχει πλαισιωθεί με ένα διαδραστικό αφήγημα που έχουν δημιουργήσει τα παιδιά και έχουν επίσης ενσωματωθεί στην πλατφόρμα οι ψηφιακές τους δημιουργίες στο Minecraft.

**Το 2ο μέρος της συνέντευξης μπορείτε να το βρείτε εδώ.

Advertisements
Posted in Uncategorized | Leave a comment

Μιλώντας με το Myths Lab [Μέρος 2ο]

Το 2ο μέρος της συζήτησης με την κ. Ασημίνα Λυμπέρη, υπεύθυνη υλοποίησης του Myths lab.

Το 1ο μέρος μπορείτε να το βρείτε εδώ.

workshops2-1920x1080

Μάθηση 2.0: Η χρήση του δημοφιλούς ψηφιακού παιχνιδιού Minecraft σε τι βοήθησε;

Ασημίνα Λυμπέρη: Το Minecraft πέρα από το ότι είναι ένα βίντεο-παιχνίδι ιδιαιτέρως διαδεδομένο και πολύ αγαπητό στις νεαρές ηλικίες, και ακόμα περισσότερο σε παιδιά 11-12 χρονών που ήταν και η ομάδα στόχος του πρότζεκτ, δίνει την δυνατότητα να το παίξει κανείς σε δημιουργική λειτουργία στην οποία μπορούν οι χρήστες να χτίσουν στην κυριολεξία ό,τι προστάζει η φαντασία του. Αυτό το στοιχείο ήταν πολύ ενδιαφέρον στην περίπτωσή μας, καθώς θέλαμε να το χρησιμοποιήσουμε για να αναπαραστήσουμε κάποια σημεία της πόλης και αρχαιολογικούς χώρους που σχετίζονταν με τα μυθολογικά αφηγήματα που είχαμε σκοπό να μάθουμε στα παιδιά. Το πιο σημαντικό στοιχείο σχετικά με το Minecraft είναι ότι δουλέψαμε με την εκπαιδευτική του έκδοση, στην οποία υπάρχουν δύο ρόλοι για να παίξει κανείς, του δασκάλου και του μαθητή. Ο ενήλικας μέσω της δυνατότητας που του δίνει ο ρόλος του να λειτουργεί ως δάσκαλος, έχει έναν σχετικό έλεγχο που εξυπηρετεί στο να πετύχει ο στόχος που έχει τεθεί εξ’αρχής, φροντίζοντας πάντα το παιχνίδι να μην χάνει τον χαρακτήρα του και να εξακολουθεί μέσα σε κάποια πλαίσια να είναι ευχάριστο. Οι μαθητές ακολουθούν κάποιες οδηγίες και οι δάσκαλοι έχουν υποστηρικτικό και καθοδηγητικό ρόλο έχοντας την ευκαιρία να επέμβουν όπου χρειάζεται και όταν το ζητήσουν τα παιδιά. Επίσης δούλεψαν όλα χωρισμένα σε ομάδες, έχοντας η καθεμία αναλάβει ένα συγκεκριμένο κτίσμα το οποίο έχτιζαν σε ένα πλαίσιο συμμετοχικού σχεδιασμού, κάτι που κατέστησε το παιχνίδι απόλυτα ομαδικό με την συμπεριφορά και την ανάπτυξη συνεργατικού πνεύματος ανάμεσα στα παιδιά να είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή.

Μ2.0: Ποια άλλα παιχνίδια θεωρείτε ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αντί του Minecraft;

Α.Λ.: Πρόσφατα έπεσε στην αντίληψη μας ένα νέο παιχνίδι που λανσαρίστηκε πρόσφατα από Traveller’s Tales, και πρόκειται βασικά για την μεταφορά του δημοφιλούς παιχνιδιού Lego (Lego Worlds), στον ψηφιακό κόσμο. Το οποίο είναι και το παράδειγμα που πάντα χρησιμοποιούμε για να εξηγήσουμε τι κάνει και πως μοιάζει το Minecraft σε ανθρώπους που δεν το γνωρίζουν καν καθώς είναι πολύ εύκολο να κατανοήσουν την φύση του όταν κάποιος το παρομοιάζει με ένα παιχνίδι που επίσης χρησιμοποιεί τουβλάκια με σκοπό το χτίσιμο, ψηφιακό ή αναλογικό. Δυνητικά λοιπόν, και το νέο αυτό παιχνίδι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, καθώς επίσης έχει και έτοιμες πίστες με θεματικές που αφορούν πολιτισμούς και μνημεία (όπως το Taj Mahal, το Κολοσσαίο, οι Αιγυπτιακές Πυραμίδες).

Άλλα παιχνίδια στρατηγικής, όπως το Civilization, που βγήκε πρόσφατα και σε έκδοση EDU για την βαθμίδα του λυκείου στην Αμερική, επίσης δίνουν τη δυνατότητα να μάθει κανείς για ιστορικά γεγονότα καθώς καταπιάνονται με πολιτισμούς των προϊστορικών χρόνων ή πιο σύγχρονες αυτοκρατορίες, μάχες και πολεμικές αναμετρήσεις. Οι χρήστες μαθαίνουν ιστορικές πληροφορίες, μπορούν να επιτύχουν νίκες, να επεκταθούν εδαφικά και να αναπτυχθούν οικονομικά. Σ’ αυτά καταλήγουν έχοντας ερευνήσει τις συνθήκες και λειτουργήσει διπλωματικά και έχοντας πάρει διάφορες αποφάσεις, κάτι που τα ενδυναμώνει και ενισχύει την κριτική ικανότητά τους, τα βάζει στην διαδικασία να πειραματιστούν και να πάρουν ρίσκα τα οποία επεξεργάζονται βάσει δεδομένων. Αν το συγκεκριμένο, εξελιχθεί περαιτέρω, προστεθούν κι άλλοι πολιτισμοί και πατάει πάνω σε ακριβή ιστορικά στοιχεία, είναι προσεγμένο ώστε να μην αναζωπυρώνει τον εθνικισμό, δεν αναπαράγει στερεότυπα, ούτε μεροληπτεί με τρόπο, θα μπορούσε να λειτουργήσει επίσης σαν εκπαιδευτικό εργαλείο.

Επιπλέον, παιχνίδια τύπου dungeon που βάζουν τον χρήστη στην διαδικασία να λύσει μυστήρια ή γρίφους και να ακονίσει το μυαλό του, ή η χρήση του ίδιου του Minecraft για να δημιουργήσεις τέτοιου είδους περιβάλλοντα μέσα, καθώς δίνει την δυνατότητα να στήσεις ένα παιχνίδι ή περιπέτεια μέσα στο ίδιο το παιχνίδι, μπορούν να δώσουν κι άλλες δυνατότητες. Γενικότερα, τα Παιχνίδια Σοβαρού Σκοπού (serious games, όπως λέγονται στο εξωτερικό) και τα παιχνίδια προσομοίωσης που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια και έχουν σχεδιαστεί ώστε να έχουν παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα, είναι πολύ χρήσιμα και ενδιαφέροντα.

Μ2.0: Ποιες αντιδράσεις μαθητών σας έκαναν εντύπωση και γιατί;

Α.Λ.: Δεν υπήρξαν κραυγαλέες αντιδράσεις που να μας εντυπώθηκαν στην μνήμη. Εντούτοις τα παιδιά εκφράζονταν με ενθουσιασμό για όλα τα εργαστήρια, αφενός μεν γιατί ήταν όλα καινούρια για αυτά αλλά και γιατί αντιλαμβάνονταν ότι ήταν εμφανές ότι θα μάθαιναν πειραματιζόμενα. Το πιο αξιοσημείωτο, ήταν το «άνοιγμα» που έβλεπες από παιδιά που είναι από την φύση τους συνεσταλμένα στο να κάνουν πράγματα που τους ζητούσαν να εκφραστούν και η άνεση που αποκτούσαν πολύ εύκολα με τεχνικές που δεν ήξεραν από πριν, εξ’ αιτίας της θέλησης που είχαν να συμμετάσχουν και να μάθουν. Εντυπωσιακή επίσης ήταν η πολύ γρήγορη εξοικείωση με το βίντεο-παιχνίδι και η ικανότητα να το χειριστούν ακόμα και παιδιά που δεν το είχαν παίξει ξανά.

Μ2.0: Ποια ήταν τα εμπόδια που συνάντησε η πρωτοβουλία σας στην προσπάθειά της να πραγματοποιήσει τα εργαστήρια;

Α.Λ.: Τα εμπόδια ήταν ελάχιστα και τα περισσότερα είχαν προβλεφθεί από πριν στα πλαίσια τις ανάλυσης πιθανών ρίσκων που θα μπορούσε η πρωτοβουλία μας να αντιμετωπίσει, ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι και να ξέρουμε πως θα τα διαχειριστούμε. Η ποικιλία δράσεων, η συμμετοχικότητα, ο βιωματικός τους χαρακτήρας, που μετέβαινε από την γνωριμία με τους χώρους που σχετίζονται με την μυθολογία της πόλης, στην κατασκευή των σημείων σε μακέτες, μετά στην ψηφιακή κατασκευή και τέλος στην δημιουργία διαδραστικού αφηγήματος που θα πλαισιώσει το τελικό παραδοτέο του πρότζεκτ, κράτησε το ενδιαφέρον ζωηρό και τα παιδιά σε μια διαδικασία εγρήγορσης και περιέργειας για το τι θα ακολουθούσε, καλύπτοντας διαφορετικές ανάγκες και γούστα. Επιπλέον η πολύ καλή συνεργασία με φορείς της περιοχής, όπως οι διευθυντές των σχολείων που συμμετείχαν, η Εφορία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και ο Δήμος, αλλά και η υποστήριξη από το προγράμμα START – Create Cultural Change, μέρος του οποίου είναι το πρότζεκτ, ήταν ένας ακόμη παράγοντας που συνέβαλε στο να μην υπάρξουν προβλήματα.

Μ2.0: Πώς βλέπετε το μέλλον της πρωτοβουλίας; Ποια τα επόμενα σχέδιά σας; Υπάρχει η περίπτωση να πραγματοποιηθούν ανάλογες δράσεις και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας;

Α.Λ.: Η ιδέα του Myths Lab, επειδή από την σύλληψή της στοχεύει στην δημιουργία πολιτιστικής συνείδησης σε νεανικό κοινό αναφορικά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή τις ιστορίες που προσδίδουν ξεχωριστό χαρακτήρα και ταυτότητα σε έναν τόπο, θα μπορούσε κάλλιστα να μεταφερθεί οπουδήποτε υπάρχει πολιτιστικό απόθεμα και ανάλογη ανάγκη, φυσικά με την συνέργεια με τοπικούς φορείς. Για παράδειγμα, μία άλλη πόλη που μας έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον είναι το Άργος. Θήβα και Άργος μοιράζονται όχι μόνο κοινά χαρακτηριστικά σε επίπεδο εικόνας μια σύγχρονης μικρής πόλης, αλλά έχουν και κοινή μυθολογική-ιστορική βάση καθώς στην αρχαιότητα υπήρχε μια σύνδεση αναφορικά με μυθολογικά επεισόδια και πρόσωπα.

Τα επόμενα σχέδιά μας συμπεριλαμβάνουν την σκέψη να πραγματοποιηθεί ξανά με την ίδια θεματική για να εμπλέξει παιδιά από τα σχολειά που δεν συμμετείχαν στην πρώτη πιλοτική υλοποίηση του πρότζεκτ Στην παρούσα φάση συμμετείχαν σύνολο 16 παιδιά που φοιτούν στην Ε’ και ΣΤ’ τάξη δημοτικού από δύο σχολεία της Θήβας και στην επόμενη θα θέλαμε να τριπλασιάσουμε τον αριθμό για να συμμετάσχουν και από όλα τα υπόλοιπα. Υπάρχει επίσης η σκέψη να γίνουν ενέργειες ώστε να τρέχει σε ετήσια βάση για να εξοικειώνει και να ευαισθητοποιήσει όλες τις γενιές που έπονται απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους, που οι σημερινοί μαθητές ως ενήλικες θα κληθούν στο μέλλον να διαχειριστούν. Πιστεύουμε ότι θα το κάνουν πολύ πιο αποτελεσματικά, και ενδεχομένως πιο εμπνευσμένα, από ότι η τωρινή γενιά, αφού θα γνωρίζουν από νωρίς την ιστορία που κουβαλάει ο τόπος τους, και έτσι θα μάθουν να αγαπούν την ίδια και τα υλικά κατάλοιπα, να τα προστατεύουν και να τα αναδεικνύουν με σεβασμό.

**To Myths Lab είναι μια πολιτιστική πρωτοβουλία που απαρτίζεται από ανθρώπους που αγαπούν την ιστορία και την μυθολογία και έχουν ως κοινό σκοπό και όραμα να βοηθήσουν τοπικές κοινωνίες να ξανα-ανακαλύψουν τα στοιχεία αυτά που διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη ταυτότητα ενός τόπου μέσα στο πέρασμα του χρόνου και να μπορέσουν να αξιοποιήσουν με σεβασμό το παρελθόν ώστε να επιφέρουν κοινωνική και πολιτιστική αλλαγή και να συμβάλλουν στην πνευματική ανάπτυξη.
**Η τελική παρουσίαση του προγράμματος θα είναι ανοιχτή προς το κοινό. Θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 7 Μαΐου, στις 17:00 στο Συνεδριακό Κέντρο Θήβας, όπου θα παρουσιαστεί το πρόγραμμα, τα αποτελέσματά του, καθώς και η πολιτιστική διαδρομή που έχει δημιουργηθεί στην πλατφόρμα παιγνιοποίησης The Urban Game την οποία οι παρευρισκόμενοι θα κληθούν μετά την παρουσίαση να ακολουθήσουν. H διαδρομή έχει πλαισιωθεί με ένα διαδραστικό αφήγημα που έχουν δημιουργήσει τα παιδιά και έχουν επίσης ενσωματωθεί στην πλατφόρμα οι ψηφιακές τους δημιουργίες στο Minecraft.
Posted in Uncategorized | Leave a comment

Αντί ευχής (για τη χρονιά που έρχεται)

Προσπαθώντας να γράψω τις τελευταίες σελίδες αυτού του ηλεκτρονικού «ημερολογίου», τουλάχιστον για εφέτος, δεν βρίσκω κάτι ιδιαίτερα έξυπνο και πρωτότυπο να πω. Πολλές φορές, τα τεχνολογικά νέα με προσπερνούν και οποιαδήποτε κατάρτιση μου γύρω από το διαδίκτυο μοιάζει ελλιπής. Ίσως πάλι να είναι και η απουσία της έκπληξης από μέρους μου, που μου στερεί τον ενθουσιασμό. Τίποτα δε με ενθουσιάζει πια τόσο, όταν ακούω πως κάτι καινούριο λειτουργεί «εκεί έξω». Όχι, δεν είναι απαισιοδοξία ή «μαύρη» οπτική. Είναι που τίποτα δε με ξαφνιάζει πια όπως παλιά.

 Τους μήνες που πέρασαν μιλήσαμε σχεδόν για όλα, όσα αφορούν την εκπαίδευση και τις νέες τεχνολογίες και ειδικότερα το διαδίκτυο. Από τα ηλεκτρονικά βιβλία, τις ψηφιακές βόλτες και την ανταλλαγή απόψεων χάρη στα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, μέχρι τις ασκήσεις μυθοπλασίας και τους «αγώνες φαντασίας» για την ανάδειξη της καλύτερης εικονικής περσόνας στη σχολική τάξη, οι εκπαιδευτικοί μπόρεσαν –στα κείμενα αυτού εδώ του ιστολογίου- να βρουν ιδέες για το πώς να κάνουν το μάθημα τους πιο συναρπαστικό και ενδιαφέρον, χρησιμοποιώντας το ίντερνετ και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Και όσο οι λέξεις γράφονται τόσο οι ιδέες γεννιούνται. Μαζί με αυτές φτιάχνονται πράγματα, μηχανήματα και «συνδέσεις», που με την ολοκλήρωση τους αποτυπώνουν έναν διαρκώς συναρμολογούμενο κόσμο. Ο δικός μας ρόλος σε αυτή τη διαδικασία είναι διφορούμενος. Από τη μια συμβάλλουμε στη γέννηση των ιδεών και από την άλλη στην υλοποίηση τους. Ακόμη και αν λειτουργούμε άλλοτε με την ιδιότητα του εμπνευστή και άλλοτε με την ιδιότητα του δημιουργού, η τεχνολογία δεν είναι για εμάς παρά μόνο το μέσο για να πούμε ή να κάνουμε κάτι. Συνεπώς, η «μαγεία» βρίσκεται πρώτα στο μυαλό το δικό μας και μετά στις «μηχανές» που τη μετουσιώνουν. Αυτό δε σημαίνει βέβαια πως τα είδαμε και τα ξέρουμε όλα. Κάθε άλλο. Ακριβώς επειδή το μυαλό μας εκπλήσσει συνεχώς, έχουμε ακόμη πολλά να περιμένουμε. Είναι ωστόσο σημαντικό να κάνουμε υπομονή και να στεκόμαστε, που και που, από απόσταση, για να θαυμάσουμε όσα έχουμε φτιάξει ή όσα έχουν φτιάξει οι άλλοι (για εμάς).

 Από μια παρόμοια θέση, αυτή του παρατηρητή -με το νυχάκι μου μόνο βυθισμένο στην, επινοημένη ενδεχομένως, μελαγχολία των γιορτών που προαναγγέλλουν την αλλαγή του έτους- δεν θα μπορούσα να γράψω για κανένα νέο επίτευγμα, εργαλείο ή πρακτική που θα έκανε ίσως τους μαθητές πιο αποδοτικούς και ευτυχισμένους. Ήδη, η όποια αναφορά μου σε ιστοτόπους όπως το Facebook και το Twitter με κάνει να αισθάνομαι γραφικός. Μα και για κάτι νεότερο να μιλούσα, πάλι δεν θα κατάφερνα να πείσω κανέναν (περισσότερο ή λιγότερο) ότι η τεχνολογία είναι χρήσιμη στη μάθηση γενικώς. Απεναντίας, πιο χρήσιμος θα ήταν ο δικός μου λόγος, αν τόνιζα για ακόμα μια φορά αυτό που πιστεύω: Σημασία δεν έχει τόσο το διαδίκτυο ή οι δυνατότητες μιας εφαρμογής, όσο το περιεχόμενο (που αποτελείται από λέξεις, εικόνες και ήχους) με το οποίο τροφοδοτούμε εμείς το τεχνολογικό σύμπαν. Αν έχουμε κάτι αξιόλογο να πούμε (στους μαθητές), τότε το διαδίκτυο «αναβαθμίζεται» από την αξία που εμείς του δίνουμε. Γίνεται θησαυροφυλάκιο του δικού μας πλούτου ή –αντίθετα- ένας χώρος συλλογής σκουπιδιών, για την περίπτωση που το φορτώνουμε με πληροφορίες και σημασίες μηδενικής αξίας. Από εμάς εξαρτάται το αν ο υπολογιστής είναι ή όχι σημαντικό μέσο βοήθειας στην εκπαίδευση. Ας είμαστε λοιπόν εμείς ουσιαστικοί και η τεχνολογία θα ακολουθήσει…

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Έλα «παππού» να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφα μας

Το παράδειγμα στο σχολείο μιας κοινότητας στη Μπανγκαλόρ  της Ινδίας δεν μου είναι άγνωστο. Φοιτητές – μέλη μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης- «εκπαίδευσαν» τους καθηγητές του τοπικού σχολείου στο πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία μέσα στην τάξη. Μέχρι χθες, ιστοσελίδες όπως το Facebook και εργαλεία όπως το Youtube, αλλά και η μηχανή αναζήτησης της Google ήταν πράγματα άγνωστα στους δασκάλους ή απλώς δεν ήξεραν τι μπορούσαν να κάνουν με αυτά. Τώρα όμως ξέρουν. Και αυτό, επειδή κάποιοι περισσότερο «ειδικοί» είπαν με προθυμία: «Έλα παππού να σου δείξω τ’αμπελοχώραφα…», χωρίς να σταθούν τόσο στη λεπτομέρεια που ορίζει τίνος είναι τ’ αμπελοχώραφα αυτά ή αν οι εκπαιδευόμενοι είναι πράγματι «παππούδες» ή όχι. Κάπως έτσι, σε μια μικρή κοινότητα της Νότιας Ασίας έγινε ακόμη ένα βήμα προς τη γεφύρωση του λεγόμενου «Ψηφιακού χάσματος» ανάμεσα στις ηλικίες.

 Αυτή η αντιστροφή των ρόλων (δασκάλου – μαθητή) για τις ανάγκες της εξοικείωσης με τον ψηφιακό κόσμο μπορεί να φαίνεται παράλογη, όμως αποδίδει. Τόσο από την εμπειρία της συμμετοχής μου σε σχετικά προγράμματα (ένα παράδειγμα είναι αυτό του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικότερα του Εργαστηρίου Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία) όσο και από την προσπάθεια μου να δώσω στους γονείς μου μερικές συμβουλές για το πώς να σερφάρουν στο διαδίκτυο κατάλαβα ένα πράγμα: Ναι, οι μεγαλύτεροι μπορούν να μάθουν πολλά για τους υπολογιστές, αρκεί να βρεθεί κάποιος, εφοδιασμένος με τη διάθεση και την υπομονή να τους δείξει. Ακόμα καλύτερα δε, αν αυτός ο κάποιος δεν είναι συγγενής, αλλά φίλος ή συνεργάτης, ειδικά «απεσταλμένος» για την περίσταση. Αυτό γιατί, πολλές φορές, στο μάθημα δε χωρούν οι στενές, προσωπικές σχέσεις. «Πειράματα» έχουν αποδείξει ότι και στην ευτυχέστερη περίπτωση, αυτή δηλαδή στην οποία η συνεδρία τελικά ξεκινήσει, το πιο πιθανό είναι η υπομονή να χαθεί, ενώ δεν είναι απίθανο, ένα σωρό απωθημένα και «γδαρσίματα» του παρελθόντος να έρθουν στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια του μαθήματος.

 Πριν από καιρό προσπάθησα να δείξω στον πατέρα μου πώς να ανοίγει τον υπολογιστή, πώς να κρατάει το ποντίκι, πώς να γράφει μια λέξη στη μηχανή αναζήτησης. Η αδυναμία του να καταλάβει, παρά τις πολλές επαναλήψεις, δεν μου προξένησε εκνευρισμό, μου έφερε όμως στο νου παλιές «κακές» εποχές. Τότε που πήγαινα ακόμα στο δημοτικό και εκείνος προσπαθούσε να με διδάξει μαθηματικά. Τραγική εμπειρία: κάθε φορά που δεν καταλάβαινα κάτι εκείνος με αποκαλούσε «βλάκα», ενώ που και που μου άστραφτε και κανένα σκαμπίλι. Ποιος Θεός με κράτησε λοιπόν τώρα – 30 σχεδόν χρόνια αργότερα – για να μην πω «εσύ είσαι βλάκας…», ούτε και εγώ δεν ξέρω. Και πράγματι δεν είπα τίποτα. Μονάχα έσβησα το μηχάνημα και του σύνεστησα να βρει άλλο δάσκαλο.

 Διαβάζοντας τώρα για το περιστατικό στο σχολείο της Ινδίας, καμία εντύπωση δε μου κάνει το γεγονός ότι οι δάσκαλοι περίμεναν να μάθουν τα «μαγικά» της τεχνολογίας από τους φοιτητές της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης. Ο «ξένος» είναι αυτός που κατά κανόνα θα κρατάει του τύπους…Θα είναι ευγενικός και καρτερικός μαζί σου και δε θα τολμήσει να σε φέρει σε αμηχανία για την άγνοια σου. Μα πάνω από όλα θα είναι συνεπής. Θα εμφανιστεί στην ώρα του για να σε διδάξει πράγματι όσα σου υποσχέθηκε και δε θ’αναβάλλει το μάθημα για αύριο ή για μεθαύριο, ανάλογα με το κέφι του, ούτε θα θεωρεί τη σχέση και τη συνύπαρξη του μαζί σου δεδομένη. Σε κάθε συνθήκη βέβαια υπάρχουν και οι εξαιρέσεις…Για την αποφυγή των εξαιρέσεων, καθώς και για τη προσφορά κινήτρων τόσο τους διδάσκοντες όσο και στους διδασκόμενους θα ήταν καλό ο καθένας από τη μεριά του να αναζητήσει τους λόγους συμμετοχής σε μια τέτοια διαδικασία. Οπωσδήποτε, σε κάθε μάθημα, η προσφορά είναι αμοιβαία.

 Οι μαθητές και οι φοιτητές, που γίνονται για λίγο δάσκαλοι ωφελούνται κυρίως από την καλλιέργεια της αρετής της υπομονής. Γιατί, όταν είναι μόνοι τους μπροστά στον υπολογιστή μπορεί να «καλπάζουν» όσο θέλουν, όταν ωστόσο συντροφεύουν κάποιον που εκπαιδεύεται, ακολουθώντας τα δικά τους βήματα, αναγκάζονται και οι ίδιοι να «περπατούν» με πιο αργούς ρυθμούς, χωρίς βιασύνη. Επιπλέον, μέσα από τις επιθυμίες και τι αναζητήσεις των μαθητευομένων, οι δάσκαλοι λαμβάνουν ένα σωρό καινούριες, χρήσιμες πληροφορίες. Γιατί, λοιπόν αυτό το ωφέλιμο «παιχνίδι» της ανταλλαγής των ρόλων να διαρκεί μόνο λίγες ημέρες και όχι μήνες ή χρόνια; Δεν αποκλείεται βέβαια να γίνει και έτσι, μια που η εξοικείωση με την τεχνολογία είναι πια απαραίτητη, ιδιαίτερα μέσα στο σχολείο. Αν λοιπόν είστε καθηγητής και θέλετε να φρεσκάρετε τις γνώσεις σας γύρω από τους υπολογιστές γενικώς –  προτού παρακολουθήσετε ακριβοπληρωμένα σεμινάρια ή απευθυνθείτε σε κάποιον επαγγελματία – ζητήστε καλύτερα τη βοήθεια των μαθητών σας. Από εκεί και πέρα, το ποιος θα διδάξει ποιον σε μια τέτοια «συναλλαγή» είναι μια άλλη ιστορία…

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Youtube: Η πληροφορία είσαι εσύ!

Το «Εγώ» δίνει τη θέση του στο «Εσύ» ή έτσι μου φαίνεται; Δεν το σκέφτηκα παρά μόνο με αφορμή την έρευνα «Νεολαία 100», τα αποτελέσματα της οποίας αποκαλυφτήκαν στις «εγκαταστάσεις» της Google στο Λονδίνο. Εκεί λοιπόν φανερώθηκε πως η πλειοψηφία των φοιτητών που συμμετείχαν στην έρευνα ανακήρυξε πρώτο  στην προτίμηση της το «προϊόν» – λογότυπο του Youtube.

 Μπορεί το σύμβολο του δημοφιλούς δικτυακού τόπου να ήρθε πρώτο στη λίστα – ξεπερνώντας και άλλα πασίγνωστα λογότυπα τεχνολογικών επιτευγμάτων, όπως η Google και το facebook – επειδή έδωσε πράγματι στην αγορά μια διαφορετική ιδέα για το πώς μπορεί κανείς να αξιοποιήσει και να προωθήσει ένα ερασιτεχνικό (και όχι μόνο) βίντεο, όμως εμένα δε μου το βγάζεις από το μυαλό ότι  η λέξη «You» μέσα στο όνομα ήταν αυτή χάρη στην οποία ένας ακόμα γίγαντας μπόρεσε να καυχηθεί άλλη μια φορά για το «μπόι»  του και έκανε πάλι την εμφάνιση του στην πασαρέλα της παγκόσμιας τεχνολογικής καινοτομίας, παρά το γεγονός ότι τα έχει τα χρονάκια του (το Youtube ιδρύθηκε αρχικά το 2005 και το 2006 αγοράστηκε από τη Google).

 «Μα καλά; Ποια η αξία, ποια η ουσία ενός τέτοιου εργαλείου που σου επιτρέπει απλά να ανεβάζεις κινούμενη εικόνα στο διαδίκτυο»; Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος, ιδίως αν «σνομπάρει» ολίγον τα λεγόμενα «σπιτικά» βίντεο, τα οποία αποτελούν ομολογουμένως το μεγαλύτερο μέρος του θησαυρού στο Youtube. Και, όμως, αυτή είναι μία από τις ελάχιστες φορές, που η αξία ενός προϊόντος είναι τόσο ξεκάθαρη. Επτά χρόνια τώρα, υπάρχει ένα μέρος στο διαδίκτυο, το οποίο δεν «άρχεται» από κανέναν και δεν «ανήκει» σε κανέναν από τους χρήστες, δεν είναι προσωποκεντρικό και «εσωστρεφές», όπως τα ιστολόγια και τέλος πάντων ευνοεί το «χάζι», με την καλή και την κακή έννοια. Εδώ, οι πολιτικοί λόγοι των Obama και Romney και οι «μελιστάλαχτοι» λόγοι συμπαράστασης της Καγκελαρίου Merkel προς την Ελλάδα έχουν την ίδια – ίσως και λιγότερο σημαντική – θέση με το δικούς σου λόγους και τις δικιές σου βιντεοσκοπημένες πράξεις. Στο Youtube, ο «αστέρας» είσαι ΕΣΥ, που ρουφάς τη σούπα σου, χορεύεις, ρεύεσαι μπροστά στη γιαγιά σου, αλλά όχι μόνο. ΕΣΥ, που ζητάς βοήθεια, χαρίζεις στο «κοινό» σκηνές από την προσωπική σου ζωή, αγαπημένα τραγούδια ή ακόμα και τα πράγματα σου. ΕΣΥ, που διαδηλώνεις, εξοργίζεσαι και καμιά φορά γίνεσαι γελοίος. Αν όλα αυτά δεν έχουν σημασία, τότε τι έχει σημασία;

 Τα πάντα είναι θέμα ματιάς. Δηλαδή, να εξετάζει κανείς όχι τι είναι ένα πράγμα, αλλά από το πόσες διαφορετικές μεριές μπορεί να το δει. Αν αποφασίσουμε πως ένα βίντεο με την καθημερινότητα κάποιου αγνώστου είναι εντελώς άχρηστο, τότε το να το παρακολουθήσουμε θα είναι σίγουρα για εμάς χάσιμο χρόνου. Αν όμως προσπαθήσουμε να βρούμε μέσα σε αυτό το μικρής διάρκειας φιλμ κάποια στοιχειά που παραπέμπουν ίσως και στη δική μας καθημερινή ζωή, τότε αυτομάτως, η κατά τα άλλα βαρετή σκηνή ενός ανθρώπου που αποκαλύπτει (δημοσίως) – την ώρα που ξυρίζεται, μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου του – τη «λίστα των ευχών» με τις πιο βαθιές του επιθυμίες, αποκτά για εμάς ένα νόημα. Εξάλλου στο Youtube, εκτός από το να βλέπεις τα βίντεο των άλλων μπορείς και να ανεβάσεις τα δικά σου. Η διαδικασία της «έκθεσης» δηλαδή λειτουργεί και εδώ αμφίδρομα. Και αυτή η «έκθεση» δεν είναι απαραίτητο να έχει πάντα τη βαριά, αρνητική σημασία της – άνευ όρων – παράδοσης των ιδιωτικών μας στιγμών στα αχόρταγα βλέμματα των μπανιστηρτζίδων του διαδικτύου. Απεναντίας, η ανάρτηση οπτικοακουστικού υλικού με ποιοτικό περιεχόμενο θα μπορούσε να ισοδυναμεί με την προσφορά μιας συμβουλής, οδηγίας ή βοήθειας γύρω από την εφαρμογή συγκεκριμένων πρακτικών.

 Ειδικότερα τα βίντεο με εκπαιδευτικό περιεχόμενο αποτελούν ένα καλό παράδειγμα για το πώς το Youtube μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για την κοινότητα των εκπαιδευτικών, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από τους ίδιους όσο και από τα παιδιά μέσα στην τάξη. Το οπτικοακουστικό υλικό με χαρακτήρες που σου μαθαίνουν από την αλφαβήτα, μέχρι μαθηματικά και ιστορία της τέχνης, αλλά και τα πρωτότυπα βίντεο με τις κινούμενες εικόνες – αφηγήσεις μιας ιστορίας που επινόησαν τα παιδιά, είναι μόνο μερικές από τις εκπαιδευτικές προτάσεις που οπωσδήποτε έχουν συμβάλει σήμερα στην αναβάθμιση του παγκόσμιου ψηφιακού σχολείου. Μα επειδή κι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα «σχολείο», η θέαση του, έστω και επιλεκτική, μέσα από τα αποσπάσματα των βίντεο που αναρτώνται στο διαδίκτυο θα μπορούσε πρωτίστως να δώσει στα παιδιά χρήσιμα ερεθίσματα και οπτικές εμπειρίες, πάντα βέβαια με τη σύμφωνη γνώμη των γονιών και των δασκάλων τους, όταν αυτή χρειάζεται. Έτσι λοιπόν δεν είναι να απορώ που το Youtube ήρθε πρώτο στην προτίμηση των νέων, ακόμα και (κυρίως) με όρους μαρκετίστικους, ως λογότυπο και ως προϊόν που έχει πια ταυτιστεί με τη νέα κουλτούρα της θέασης και παραγωγής περισσότερο ανθρωποκεντρικών και λιγότερο μυθοπλαστικών βίντεο. Γιατί τώρα εγώ, δηλαδή ΕΣΥ, δεν συνθέτουμε ούτε διαδίδουμε απλώς πληροφορίες. Είμαστε οι ίδιοι μια ή πολλές πληροφορίες, ενδιαφέρουσες για αρκετούς, σε διαβεβαιώνω.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Το ίντερνετ χρόνια δεν κοιτά: Τόπο στα νιάτα (της μέσης ηλικίας)

Υπολογιστές και διαδίκτυο. Υπάρχει η εντύπωση ότι στα καλώδια και τα κυκλώματα κυκλοφορεί πάντα «αίμα» νεανικό.  Όσοι βιάζονται να βγάλουν συμπεράσματα δηλώνουν σίγουροι, πώς ο 15αρης, ο 25αρης και ο 30ανταρης είναι οι καλύτεροι, αν όχι οι μόνοι, καπετάνιοι που μπορούν να κουμαντάρουν επιδέξια το «πλοίο» τους στον ωκεανό της ψηφιοποιημένης πληροφορίας και του κυβερνοχώρου. Τις περισσότερες φορές μάλιστα, η εξοικείωση των νέων ως προς τη χρήση της τεχνολογίας από μέρους τους θεωρείται τόσο δεδομένη, ώστε σχεδόν κανείς δεν πιστεύει ότι, οι δεξιότητες τους στην «επικοινωνία» με τον υπολογιστή καλλιεργήθηκαν με τον καιρό. Απεναντίας, μοιάζει να είναι διαδεδομένη η εντύπωση, πως οι νέοι ήξεραν να χειρίζονται το διαδίκτυο και τους υπολογιστές, ακόμα και μέσα από την κοιλιά της μάνας τους. Ήρθαν δηλαδή στο φως του κόσμου τούτου με ένα λάπτοπ στα χέρια και το εγχειρίδιο λειτουργίας των Windows τσιπαρισμένο στον εγκέφαλο τους…Αυτή η θεωρία «μπάζει» από παντού και αν μη τι άλλο, βλάπτει σοβαρά…

 Έχουμε και λέμε: Το διαδίκτυο – τουλάχιστον ως προς τη μαζική του χρήση –  δεν είναι «τσιφλίκι» κανενός. Όσα δικαιώματα έχουν οι  20αρηδες να σουλατσάρουν στην πιάτσα της Google και να προσκυνάνε στο ναό του Facebook και του Twitter, άλλα τόσα έχουν και οι μεγαλύτεροι. Επιπλέον, οι νέοι μπορεί να έχουν το ποντίκι του υπολογιστή ως προέκταση του χεριού τους (τώρα πια δεν το χρειάζονται ούτε αυτό, αφού οι τελευταίοι υπολογιστές δουλεύουν με οθόνες αφής), ωστόσο αυτό δε σημαίνει ότι παίζουν τα πάντα στα δάχτυλα χωρίς προηγούμενο κόπο. Εκατοντάδες ή χιλιάδες ώρες από τη ζωή τους έπρεπε να περάσουν οι «πιτσιρικάδες» μπροστά στην οθόνη, ώσπου να γίνουν τελικά «ειδικοί». Και αν το σχολείο δεν επενέβη καθοριστικά για να τους διδάξει πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία προς όφελος τους, παρέδωσαν οι  ίδοι μαθήματα στους εαυτούς τους, για να μπορούν αργότερα να καυχιούνται πως είναι οι άρχοντες της ψηφιακής εποχής. Θέλω να πω: Τίποτα δεν κερδίθηκε χωρίς κόπο, χωρίς δράση και αντίδραση, χωρίς σκέψη και πράξη. Και για να είμαι δίκαιος, όλο και περισσότεροι εκπρόσωποι παλαιοτέρων γενεών φαίνεται να το αναγνωρίζουν σήμερα αυτό. Ρίχνονται λοιπόν δίχως φόβο στη μάχη με τα Terabyte της πληροφορίας, που όμως δεν είναι τέρατα και δεν «δαγκώνουν».

 Γιατί χρειάζεται κανείς το διαδίκτυο στα μισά (και βάλε) της ζωής του; Για το μυαλό του και για τη φαντασία του πρωτίστως και ύστερα για όλα τ’άλλα. Όταν χρησιμοποιείς τον υπολογιστή, δεν πατάς απλώς κουμπάκια. Σκέφτεσαι (ή βρίσκεις) κάτι που θέλεις και έπειτα αναζητάς το καλύτερο εργαλείο που θα σε βοηθήσει να πετύχεις το σκοπό σου. Αν θέλεις, παραδείγματος χάριν, να ψάξεις σε μια μηχανή αναζήτησης, είναι απαραίτητο από τη μια να σκεφτείς – τις λέξεις ή τις φράσεις που θα περιγράψουν με ακρίβεια το ζητούμενο – και από την άλλη να πράξεις, δίνοντας με το χέρι σου τις κατάλληλες εντολές στον υπολογιστή και άρα γνωρίζοντας πώς θα τον χειριστείς. Αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι, ανεξάρτητα από την ηλικία του χρήστη, η ενεργή συμμετοχή του για την καλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας είναι απαραίτητη. Κατά συνέπεια, αυτός που έχει το προβάδισμα στην ψηφιακή εποχή δεν είναι απαραίτητα ο προικισμένος με κάποιο σπάνιο ταλέντο στην πληροφορική αλλά, πολύ περισσότερο, αυτός που έχει την υπομονή και τη διάθεση να μάθει να μιλά τη «γλώσσα» των υπολογιστών. Έτσι εξηγείται που κάποιοι μεγαλύτεροι καταλήγούν ορισμένες φορές να είναι πιο καταρτισμένοι και από τους νεότερους στη χρήση των υπολογιστών. Έτσι εξηγείται, που οι νέοι βαριούνται συνήθως εύκολα και χάνουν σταδιακά το ενδιαφέρον τους για το Facebook, αφήνωντας τους γονείς ή τους παππούδες τους να ανακαλύπτουν τη δική τους Αμερική στις Ηπείρους του ίντερνετ.

Από μια άποψη, ο ενθουσιασμός τον 50ρηδων και των 60ρηδων για τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης είναι δικαιολογημένος. Γιατί μαζί με την ανακάλυψη ενός καινούριου κόσμου – μέσα στα αχαρτογράφητα όρια του διαδικτύου –  έρχεται και η ανακάλυψη των «κοιμισμένων» τους ίσως δεξιοτήτων, που τώρα «ξυπνούν» και τους κάνουν να αισθάνονται ικανοί, όχι μόνο για παθητική κατανάλωση πληροφοριακού περιεχομένου, αλλά και για δημιουργία εν γένει. Και αν κάποιοι δεν θα προτιμούσαν να διαβάζουν ένα βιβλίο αντί να σερφάρουν με τις ώρες στο διαδίκτυο, τουλάχιστον με το δεύτερο (το ίντερνετ δηλαδή) έχουν την ευκαιρία να κάνουν κάτι ακόμα πιο δημιουργικό – κατά τη γνώμη μου – από το να λύνουν απλώς σταυρόλεξα. Και βέβαια, επιλέγοντας την ενασχόληση με το διαδίκτυο θα έχουν την ευκαιρία να πουν ένα μεγαλοπρεπές «όχι» στον τηλεοπτικό «Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή» και τα άλλα μεταγλωττισμένα σήριαλ που προσπαθούν να «εισβάλουν» κάθε μέρα στο σαλόνι μας. Εκτός πάλι και αν μερικοί χρησιμοποιούν τον υπολογιστή τους και ως τηλεόραση και προσαρμόζουν έτσι τις συνήθειες τους στις «τάσεις» που εμπνέει η ψηφιακή εποχή. Ίσως είναι και αυτό μια πρόοδος.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

You may say I’m a dreamer…

Το καλοκαίρι φεύγει, το facebook ίσως πεθαίνει και τα ροδάκινα στην κουζίνα μου ωριμάζουν μέχρι να φαγωθούν (ποιος ξέρει πόσα ακόμα ως το χειμώνα). Στην τηλεόραση, η ίδια διαφήμιση ξανά και ξανά: «Alegria…». Εγώ παραφράζω, πάντα τραγουδιστά: «Ανεργία…». Τα νούμερα ανεβαίνουν και οι μαύρες προβλέψεις πληθαίνουν. Κάτι μέσα μου σπάει, αλλά δε φαίνεται, όπως δε φαίνονται στον τηλεοπτικό φακό τα «σπασίματα» στο πρόσωπο της 63χρονης κυρίας Romney, κάτω από τα φώτα της προεκλογικής εκστρατείας. Ολόκληρος ο πλανήτης χορεύει. Άλλοτε με δειλά βήματα προς τα εμπρός και άλλοτε με «θαρραλέα» βήματα προς τα πίσω. Τι ειρωνεία! Αλλού να βρέχει κομφετί και αλλού συνθήματα και προκηρύξεις… Η δουλειά μου εδώ με θέλει να γράφω για την εκπαίδευση και την τεχνολογία, όμως αυτό δε θα μπορούσα να το κάνω χωρίς να μιλήσω πρώτα για τη ζωή.

 Στις ιστορίες – αυτές που διαβάζω και αυτές που προσπαθώ να γράψω ο ίδιος – ένα γεγονός συμβαίνει για να ακολουθήσει ένα άλλο και ούτω καθεξής. Έτσι λοιπόν και τώρα, από τους μικρούς ή μεγάλους «θανάτους» των ημερών μας, κάτι καινούριο πρόκειται να γεννηθεί. Αν αυτό το «κάτι» θα είναι καλό ή κακό δεν ξέρω. Πάντως έρχεται. Και η γνώμη μου είναι πως θα λειτουργήσει ως κατάσταση «ενδιάμεση»: Σανίδα – γέφυρα κλπ., για τη μετάβαση μας σε αυτή την πολυπόθητη «άσπρη» μέρα. Αλλά η μέρα αυτή δε θα είναι μόνο μια. Θα είναι πολλές. Όσες και τα όνειρα που κάνουμε ακόμα… «You may say I’m a dreamer, but I’m not the only one», έλεγε ο Lennon. Εγώ τον πίστεψα και εξακολουθώ να τον πιστεύω. Ακούω το «Imagine» στο Youtube, το «ποστάρω» στον τοίχο μου και ό,τι γίνει. Το ξέρω βέβαια, πώς με ένα τραγούδι δεν γίνεται τίποτα. Ούτε με εκατό, ούτε με χίλια! Χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά για να βγάλεις μέσα από τα σπλάχνα σου το «καινούριο», το άλλο, το «καλύτερο». Από αυτή την άποψη λοιπόν- και για να επανέλθω στα περί τεχνολογίας (και εκπαίδευσης)- αν είναι να «πεθάνει» το Facebook, ας «πεθάνει». Να δούμε τι κληρονομιά θα αφήσουν στην ψηφιακή εποχή τα απομεινάρια του προγραμματιστικού του κώδικα.

 Θυμάμαι τον καθηγητή μου στο πανεπιστήμιο, που από την έδρα του μας προέτρεπε να γίνουμε εμείς οι ‘Zuckerberg’ της εποχής μας. Να ανακαλύψουμε τα δικά μας εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, τα δικά μας «ψαχτήρια» στον κυβερνοχώρο, τους δικούς μας «προβολείς» της νεανικής ευστροφίας και αυτοπεποίθησης, αφού μέσα στη δική μας ανάγκη για έκφραση και δημιουργία, ίσως έβρισκαν καταφύγιο οι ανάγκες χιλιάδων ή εκατομμυρίων (στην ονειρική περίπτωση) άλλων ανθρώπων. Κάποτε όλοι πιστεύαμε ότι οι νέοι (της χώρας μου) κρατούσαν στα χέρια τους το μέλλον, τόσο σφιχτά όσο άρπαζαν τη ζωή από τα μαλλιά για να μην τους φύγει. Τώρα πια, η ζωή εδώ δεν φεύγει. Φοβάται μη φύγεις εσύ για άλλη χώρα. Σε παρακαλεί όσο ποτέ να την αρπάξεις, για να πιστέψει και η ίδια ότι έχει ακόμα κάτι να σου δώσει. Αυτό θα κάνεις. Αυτό θα κάνω. Αυτό θα κάνουμε. Θα αδράξουμε κάθε ευκαιρία. Και θα έρθει μια εποχή, που ο καθένας από εμάς θα θυμάται και θα ευγνωμονεί τον «ονειροπόλο» καθηγητή του (όλοι έχουμε γνωρίσει τουλάχιστον έναν στα μαθητικά – φοιτητικά μας χρόνια) για την ελπίδα και την πίστη του στα «φρέσκα» μυαλά, ανεξαρτήτως ηλικίας όποιων τα διαθέτουν. Και αφού η «επανάσταση», που αρκετοί προβλέπουν δεν θα μεταδοθεί από την τηλεόραση («The revolution will not be televised») – όπως είπε και ο  Scott-Heron – ίσως να «κατέβει» στην οθόνη μας από το διαδίκτυο. Κάτι μου λέει μάλιστα, πώς δε θα έχει μόνο σπασίματα, ξύλο και φασαρίες στους δρόμους, αλλά και χρώματα και pixels! Όχι βέβαια πως περιμένω κανένα θαύμα. Άλλωστε πιο πολύ αναφέρομαι στο θαύμα εντός μου και εντός σου. Εκείνο που θα μας φέρει επιτέλους πιο κοντά στην πράξη, μεταμορφώνοντας μας και πάλι σε ανθρώπους. Αυτό νομίζω ήταν το «μαγικό», που ο καθηγητής μου ζητούσε να εφεύρω. Αν ήμουν τώρα εγώ στη θέση του, θα ενθάρρυνα παρομοίως τους μαθητές μου. Ας έστελναν με τις ευχές μου το Facebook στο καλό και ας έφτιαχναν εκείνοι κάτι ακόμα πιο σπουδαίο. Μαζί τους η δύναμη, μαζί τους η θέληση, μακάρι και η τύχη. Από τα θρανία τους λοιπόν και στου Θεού τ’ αυτί!

Posted in Uncategorized | Leave a comment