Πλατφόρμες e –Learning (σε αναζήτηση της χαμένης «ανθρωπίλας»)

 Κάποτε προσπάθησα να μάθω να φτιάχνω ιστοσελίδες, παρακολουθώντας μαθήματα εξ αποστάσεως, με τη χρήση μιας πλατφόρμας e- Learning. Ήμουν ενθουσιασμένος που θα εφάρμοζα επιτέλους στην πράξη όλη αυτή τη θεωρία περι ηλεκτρονικής μάθησης. Και μιας που τότε διερευνούσα το θέμα σε βάθος για λόγους ακαδημαϊκούς, είπα «ναι» στην πρόκληση θεωρώντας, ότι εν μέρει σκοπός μου ήταν, όχι απλώς να διδαχθώ τα βασικά για τον κώδικα HTML, αλλά και να ερευνήσω την αποτελεσματικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικής, εξ αποστάσεως μάθησης.

 Γράφτηκα λοιπόν κανονικά, πλήρωσα (εννοείται) τη συνδρομή μου και απέκτησα ένα ολόδικο μου κωδικό πρόσβασης στην πλατφόρμα. Το πρώτο πράγμα που θυμάμαι, από τη στιγμή που πάτησα το χέρι μου (όχι το πόδι μου φυσικά) «εκεί μέσα» για να συνδεθώ, είναι ότι βρέθηκα αμέσως σε ένα χώρο α-χωρο και άχαρο (με άλφα στερητικό). Μπροστά στο κεντρικό μενού αναρίγησα κοιτάζοντας τα εικονίδια, που έμοιαζαν να ήταν βγαλμένα από το περιβάλλον ενός παλιού λειτουργικού συστήματος (των πρώτων windows, σα να λέμε). Και είπα στον εαυτό μου: «Τι στραβομουτσουνιάζεις, βρε παιδάκι μου; Ένα ηλεκτρονικό σχολείο είναι και αυτό. Πώς ήθελες να μοιάζει; Αν σου φαίνεται άσχημο, κοίτα να το ομορφύνεις εσύ». Έτσι, έσπευσα να βάλω μια φωτογραφία στο προφίλ μου, άρχισα να στέλνω ζωηρές φατσούλες με χαμογελάκια από «δω» και από «κει» και φυσικά άρχισα να ρωτάω τους «συμμαθητές»  και τους δασκάλους μου, πώς θα μπορούσα να αλλάξω τα χρώματα και να παρέμβω εικαστικά τη δική μου επιφάνεια εργασίας. «Δε γίνεται», μου είχαν πει τότε. «Η πλατφόρμα είναι φτιαγμένη για να είναι αυτή που είναι». Έτσι, το πήρα απόφαση και εγώ και δεν ξαναέκανα χαζές ερωτήσεις, του τύπου «γιατί τόση ασπρίλα, Θεέ μου, μέσα στον ηλεκτρονικό ουρανό, τη στιγμή που οι γραφίστες κάνουνε παπάδες»; Οπωσδήποτε αυτή ήταν μια χαζή ερώτηση, αν σκεφτεί κανείς πως το ζήτημα δεν είναι να βάλεις απλά χρώμα στην οθόνη σου. Παρ’ όλα αυτά, το αίτημα μου για την κατάργηση της ασπρίλας φανέρωνε μια ανάγκη που ήδη είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή μεταξύ των χρηστών της ψηφιακής τεχνολογίας και του διαδικτύου. Αυτή, δεν ήταν άλλη από  την ανάγκη της παραμετροποίησης. Της προσαρμογής του ψηφιακού περιβάλλοντος στις προτιμήσεις και τις απαιτήσεις των χρηστών.

 Προκειμένου να γίνουν πιο ελκυστικά και ως εκ τούτου πιο αποτελεσματικά ως προς την επίτευξη του σκοπού για τον οποίο σχεδιάστηκαν, τα τεχνολογικά εργαλεία θα πρέπει να αποκτήσουν χαρακτήρα. Όχι το δικό  τους, τον ουδέτερο, αλλά ένα χαρακτήρα συμβατό με το δικό μας.  Αν είναι να τα χρησιμοποιούμε για να μάθουμε – πιο ευχάριστα και διασκευαστικά, όπως ισχυρίζονται οι ειδικοί – τότε οφείλουμε να βάλουμε κάτι από τον εαυτό μας μέσα σε αυτά.

Μερικές φορές, αισθανόμαστε τόσο μεγάλο δέος για την ψηφιακή εποχή, που ξεχνάμε ότι όλα τα απτά που την περιγράφουν έχουν φτιαχτεί από τους ανθρώπους για τους ανθρώπους. Έτσι, είναι πιθανό να θεωρούμε, αφενός ότι η «φύση» του υπολογιστή μας είναι δεδομένη και αφετέρου, ότι τις αποφάσεις, που σχετίζονται με το πώς θα μοιάζει μια ηλεκτρονική «αίθουσα» διδασκαλίας ή το πώς θα είναι και τι θα προσφέρει το διαδίκτυο του μέλλοντος, μπορούν να τις παίρνουν μόνο οι ειδικοί. Αυτοί που, μεταφορικώς, λένε για λογαριασμό μας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Έλα όμως που οι ειδικοί θέλουν τη γνώμη μας για να συνεχίσουν να προσφέρουν. Και όταν δεν τη λέμε ή τη λέμε μισή, περισσότερο τους δυσκολεύουμε παρά τους διευκολύνουμε. Γι’αυτό λοιπόν, όταν με ρωτήσανε εμένα πώς μου φάνηκαν τα μαθήματα στην e- Learning πλατφόρμα (τότε, το 2005) είπα: «είναι απαίσια! Δεν έχω διάθεση να μάθω τίποτα εκεί μέσα». Σήμερα, ξέρω πως ήμουν απόλυτος και πως αν επιχειρούσα να ξανασυνδεθώ με ένα ηλεκτρονικό σχολείο, θα έβρισκα σίγουρα κάτι ενδιαφέρον να κάνω μέσα σε αυτό. Από την άλλη, χάρη σε αυτή μου την εμπειρία μπόρεσα να δω και τα στραβά (κατ’ εμέ) που θέλω να διορθώσω. Πήγα λοιπόν στον καθηγητή μου, με την όρεξη και την επιθυμία να συνεισφέρω στη δημιουργία μιας πιο «ανθρώπινης» πλατφόρμας για την επικοινωνία και τη μάθηση. Και από την κουβέντα μας, από τη συνεργασία μας και με άλλα εμπνευσμένα μυαλά, προέκυψε «η Μηλιά», για την οποία θα σας μιλήσω κάποια άλλη φορά.

Τώρα που το σκέφτομαι, αυτό που ένοιωσα να λείπει από τις άχαρες ηλεκτρονικές πλατφόρμες είναι η ανθρώπινη «παρουσία». Όχι βέβαια με τον όρο της σωματικής υπόστασης, αλλά με τον όρο της διάθλασης – έκφρασης της προσωπικότητας, της υποκειμενικής άποψης, της έμπνευσης, της δημιουργίας, της διαφορετικότητας και της πολυφωνίας, που συναντά κανείς στην ανθρώπινη φύση. Με άλλα λόγια, αυτό που λείπει συχνά από την τεχνολογία είναι η «ανθρωπίλα». Όσοι αναρωτιέστε πώς μου ήρθε στο νου αυτή η μάλλον ανύπαρκτη – επισήμως τουλάχιστον – λέξη, να σας πω ότι την άκουσα πρώτη φορά από το στόμα ενός σπουδαίου Έλληνα συγγραφέα, του Πάυλου Μάτεσι. Και από τότε, όταν χρησιμοποιώ μια τεχνολογία, που μου φαίνεται άχαρη, ψυχρή και ξένη ως προς το δικό μου «είναι» λέω: «Δεν έχει ανθρωπίλα εδώ» και πατάω Enter, να πάω παρακάτω.

 Νικόλας Περδικάρης

 perikarisn@gmail.com

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s