Αρκεί ένα wiki για να δημιουργηθεί μια κοινότητα;

Η σχέση μου με τα wikisχρονολογείται από το 2008. Τότε έφτιαξα το πρώτο μου wikiκαι δειλά προσπάθησα να εμπλέξω στη διαδικασία συναδέλφους που συμμετείχαν στην επιμόρφωση Β΄ επιπέδου  είτε ως εκπαιδευτές είτε ως εκπαιδευόμενοι. Με γοήτευε η ιδέα ότι όλοι μαζί, επιμορφωτές και επιμορφούμενοι,  θα μοιραζόμασταν ένα χώρο χωρίς κάποιου είδους ιεραρχία ή διάθεση ναρκισσιστικής προβολής του εγώ. Σε αντίθεση με τα blogsπου λειτουργούν ως χώροι προσωπικής έκφρασης του δημιουργού τους και σχολιασμού των αναγνωστών τους, θεωρούσα ότι τα wikisπροωθούν περισσότερο συμμετοχικές πρακτικές και ανταποκρίνονται στις ανάγκες ισότιμης παρουσίας και  επικοινωνίας μιας κοινότητας ανθρώπων. Οι πρώτες αντιδράσεις ήταν επιφυλακτικές. Μολονότι οι περισσότεροι δήλωναν γοητευμένοι από τις δυνατότητες του εργαλείου, πολύ λίγο έδειχναν διατεθειμένοι να μοιραστούν με τους άλλους κάτι δικό τους. Περισσότερο χρησιμοποιούσαν την πλατφόρμα ως χώρο άντλησης πληροφορίας για τις ανάγκες της επιμόρφωσης. Μήπως ακόμα δεν είχαν εμπεδωθεί σχέσεις ισοτιμίας  στην κοινότητα; Μήπως οι εκπαιδευτικοί αναπαρήγαγαν παγιωμένες στάσεις σχετικά με το ρόλο της αυθεντίας του δασκάλου όσον αφορά στη διάχυση της γνώσης;

Την ίδια χρονιά (2008) στο πλαίσιο του Δικτύου Σχολικής Καινοτομίας αποφασίσαμε με συναδέλφους στο σχολείο να στήσουμε ένα περιοδικό για τους μαθητές/τριές μας σε περιβάλλον wiki. Ο ενθουσιασμός όλων μας ήταν μεγάλος! Επρόκειτο για ένα εγχείρημα που στην πράξη δοκίμαζε να ανανεώσει τον τρόπο που τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι μαθητές/τριες  αντιλαμβάνονταν το ρόλο τους στη σχολική κοινότητα. Οι νεαροί δημοσιογράφοι παρήγαγαν ατομικά ή συνεργατικά τα κείμενά τους, τα αναρτούσαν στις σελίδες του περιοδικού και ανατροφοδοτούνταν από τα σχόλια των συμμαθητών/αναγνωστών και των καθηγητών τους. Πρόσβαση στο περιοδικό είχαν μόνο τα μέλη της σχολικής κοινότητας, ενώ ένα συμβόλαιο συνεργασίας δέσμευε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Η σχολική κοινότητα φαινόταν να δικτυώνεται και να επικοινωνεί μέσα σε κλίμα αλληλοσεβασμού και αλληλεπίδρασης. Μήπως το wikiήταν η λύση στη διαμόρφωση παιδαγωγικού κλίματος κοινότητας μάθησης στο σχολείο;  Τέσσερα (4) χρόνια μετά, μολονότι το περιοδικό αριθμεί 2764 επισκέψεις, η αυθόρμητη μαθητική δημιουργία υστερεί σε παρουσία. Ως παράγοντα που επηρεάζει αποφασιστικά το βαθμό εμπλοκής των νεαρών δημοσιογράφων στην κοινότητα του περιοδικού αναγνωρίζουν σε σχετική έρευνα τόσο οι μαθητές όσο και οι εκπαιδευτικοί το βαρύ σχολικό και εξωσχολικό πρόγραμμα των παιδιών.Τελικά αρκεί ένα wikiγια να δημιουργηθεί μια κοινότητα;

Μέχρι σήμερα, τέσσερα (4) χρόνια μετά, έχω στήσει μόνη ή με συναδέλφους διάφορα wikis και επιμένω να χρησιμοποιώ το wiki ως εργαλείο δικτύωσης, επικοινωνίας, συνεργατικής παραγωγής λόγου, διαμοιρασμού μαθησιακού υλικού στην κοινότητα είτε για τις ανάγκες της  επιμόρφωσης είτε για τις ανάγκες της σχολικής τάξης. Η συμμετοχή των εμπλεκομένων είναι κάθε φορά ανάλογη του θετικού συγκινησιακού κλίματος και των δεσμών που έχουν διαμορφωθεί στην κοινότητα χάρη στην εκ του σύνεγγυς επικοινωνία. Ειδικά για τους μαθητές/τριες, οι οποίοι είναι εξοικειωμένοι και με άλλα περιβάλλοντα κοινωνικής δικτύωσης για την επικοινωνία τους, ο βαθμός ενεργοποίησής τους στασχολικάwikis είναι ανάλογος του βαθμού εμπιστοσύνης, αυτενέργειας και χειραφέτησης που έχει διαμορφωθεί στη σχολική τάξη με ευθύνη και του εκπαιδευτικού. Συμπερασματικά το wikiδιευκολύνει τη λειτουργία μιας κοινότητας αλλά δεν αρκεί από μόνο του για να δημιουργήσει μια κοινότητα.

 

Μαρία Νέζη

Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο

mgnezi@gmail.com

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to Αρκεί ένα wiki για να δημιουργηθεί μια κοινότητα;

  1. Πολύ σημαντικές παρατήρήσεις. Συμφωνώ απόλυτα με τον τρόπο που θέτει η κ. Νέζη τον ρόλο των ψηφιακών εργαλείων μάθησης στην εκπαίδευση.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s