Η Εκπαίδευση για την αειφορία περνά μέσα από τα ψηφιακά μέσα

Μετά από πολλές ώρες που έχουμε περάσει παρέα με παιδιά και νέους σε χώρους τυπικής και άτυπης μάθησης, εντός και εκτός ηλεκτρονικών μέσων, έχουμε διαμορφώσει μια άποψη για τη δύναμη των ψηφιακών μέσων στην εκπαίδευση. Είναι όμως αυτός ο καλύτερος τρόπος για να υλοποιήσει κανείς τους στόχους της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε.) ή, καλύτερα, της Εκπαίδευσης για την Αειφορία; Μήπως θυσιάζουμε το συγκριτικό πλεονέκτημα της Π.Ε. που είναι η επαφή με τη φύση και μάθηση από το φυσικό περιβάλλον, αξιοποιώντας τις αισθήσεις, την παρατήρηση, την κριτική σκέψη και τα πειράματα; Μήπως, για να το πούμε πιο απλά, μαθαίνουμε σε παιδιά και νέους να βλέπουν τη φύση μέσα από την οθόνη; Η απάντηση είναι προφανής. Τα ψηφιακά μέσα λειτουργούν συμπληρωματικά προς την απαραίτητη για την Π.Ε. «εργασία πεδίου». Οι διαδικτυακές κοινότητες νέων με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος υλοποιούν μια σημαντική διάσταση της Π.Ε.: την ανάληψη συλλογικής δράσης και την καλλιέργεια δεξιοτήτων για αυριανούς ενεργούς πολίτες.

Η Π.Ε., επομένως, οφείλει να αξιοποιεί ποικιλία παιδαγωγικών μεθόδων, όπως η μελέτη πεδίου, το παιχνίδι ρόλων, το debate, οι προσομοιώσεις, το εκπαιδευτικό δράμα κλπ. Είναι φανερό ότι κάποιες από αυτές προϋποθέτουν τα ψηφιακά μέσα. Οι προσομοιώσεις και τα σενάρια που επιτρέπουν τον έλεγχο των επιπτώσεων διαφορετικών λύσεων και διαχειριστικών μέτρων βοηθούν τον χρήση να συνειδητοποιήσει τη σχέση κόστους/οφέλους κάθε πιθανής λύσης σε ένα περιβαλλοντικό ζήτημα. Βοηθά στη συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχουν γραμμικές σχέσεις «Πρόβλημα-Λύση» αλλά μάλλον λύσεις που δημιουργούν με τη σειρά τους άλλα προβλήματα που κι αυτά επιζητούν λύσεις ώστε εν τέλει να αποδίδεται η πολυπλοκότητα των περιβαλλοντικών ζητημάτων. Ο χρήσης καλείται να σκεφτεί πολυπαραγοντικά και σφαιρικά. Η δεξιότητα αυτή της σφαιρικής και συστημικής σκέψης είναι απολύτως απαραίτητη στους πολίτες που έχουν να αντιμετωπίσουν μια γοργά μεταβαλλόμενη πολύπλοκη πραγματικότητα του κόσμου.

Για τα πιο μικρά παιδιά τα ψηφιακά μέσα προσφέρουν ευκαιρίες ευχάριστης γνώσης μέσα από παιχνίδι, με εικόνα, κίνηση και αφήγηση που αρέσουν και βοηθούν τη μάθηση. Ο διαδραστικός πίνακας, που καλείται να αντικαταστήσει τον κλασικό πίνακα στα σχολεία, θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες και στο σχολείο. Η δυνατότητα μάθησης σε on line συνθήκες θα δημιουργήσει ένα περιβάλλον διάδρασης ανάμεσα στα κοινωνικά δίκτυα και την «καθέδρας» διδασκαλία. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού, του βιβλίου και του τρόπου μάθησης αλλάζουν ριζικά. Βεβαίως αυτό πρέπει να γίνει δημιουργώντας το σωστό «μείγμα» μεθόδων και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κριτική επεξεργασία των πληροφοριών που ανασύρουν οι εκπαιδευόμενοι από το κοινωνικά δίκτυα, τις ιστοσελίδες κλπ. Το διαδίκτυο μπορεί πραγματικά να είναι μέσο αφύπνισης και δραστηριοποίησης του πολίτη εφόσον όμως έχει διασφαλιστεί σωστό φίλτρο κριτικής σκέψης του χρήστη. Μία από τις προκλήσεις της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης στους χρήστες των ψηφιακών μέσων ως πηγών πληροφόρησης.

Έχοντας αυτά κατά νου, συνεχίζουμε να προωθούμε τη βέλτιστη χρήση των ψηφιακών μέσων στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην ευαισθητοποίηση του κοινού. Οι δυνατότητες που ανοίγονται είναι άπειρες. Χρειάζεται σωστή στόχευση και διαρκής προσοχή ώστε το μέσο να μη γίνει αυτοσκοπός.

 

Ε.Σβορώνου

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση WWF Eλλάς

e.svoronou@wwf.gr

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s