Ο κόσμος είναι ό,τι βλέπω (στην οθόνη μου)

Λένε συχνά πως αυτά που κοροϊδεύεις τα «λούζεσαι». Αυτή είναι μια μεγάλη, πολύ μεγάλη αλήθεια. Κάποτε λοιπόν κορόιδευα αυτούς που έχουν υπολογιστή «ταμπλέτα» και συχνά επισκέπτονται το διαδίκτυο για «ψήλου πήδημα», πριν ακόμα πουν την «καλημέρα» τους ή την «καληνύχτα» τους στο διπλανό. Ήρθε λοιπόν και η δική μου η σειρά να με κοροϊδέψουν τώρα, όσοι δεν θα ένοιωθαν ποτέ την ανάγκη να κάνουν άσκοπες βόλτες στο διαδίκτυο και μάλιστα ξαπλωμένοι στο κρεβάτι τους.

 Η δικαιολογία μου ήταν ακριβώς αυτή. Ήθελα να γλυτώσω το επιπλέον καθισιό μπροστά στον υπολογιστή και να μπορώ να σερφάρω στο Ίντερνετ και από «τ’ανάσκελα», που λέει ο λόγος. Η αιτία ήταν άλλη. Ήθελα, πριν κοιμηθώ, ν’ ανοίγω το youtube και να βλέπω ένα σωρό ταξιδιωτικά βιντεάκια. Επισκέψεις αστραπή στη Βαρκελώνη, το Παρίσι, τη Φλωρεντία και το Άμστερνταμ και μάλιστα δια χειρός ερασιτέχνη οπερατέρ, με το απαραίτητο «κούνημα» στην κάμερα, που κάνει την περιήγηση να μοιάζει πιο ρεαλιστική, καθώς συμπληρώνεται και από ανάλογα σχόλια – περιγραφές του ταξιδιώτη. Δεν είναι όμως μόνο το «πήγαινε –έλα» στα πιο κοσμοπολίτικα μέρη του πλανήτη. Είναι και η μουσική, η ζωγραφική και κατ’επέκταση η ιστορία του κόσμου, «ψηφίδες» από την ουσία των οποίων συλλαμβάνω καθημερινά με τα μάτια μου κα με τα εκατοντάδες δακτυλικά αποτυπώματα μου στην οθόνη αφής. Γιατί τα γράφω αυτά σε ένα ιστολόγιο με θέμα την εκπαίδευση και την τεχνολογία; Όχι βέβαια για να σας δώσω πληροφορίες σχετικά με το πώς περνάω την ώρα μου, ούτε για να σας περιγράψω μια πτυχή της καλής μου τύχης, που αφορά στη δυνατότητα μου να διαθέτω ένα υπερσύγχρονο τεχνολογικό μαραφέτι, τη στιγμή που άλλοι γύρω μου δεν έχουν να φάνε. Όλα αυτά τα γράφω γιατί εντυπωσιάστηκα. Τόσο από την τεχνολογία την ίδια όσο και από τις πιθανές «ερμηνείες» του κόσμου μας μέσα από αυτή.

 Καθώς ακολουθούσα με το βλέμμα και το μυαλό μου τα βήματα κάποιων περαστικών στη Las Ramblas – και ενώ απολάμβανα μια ηλιόλουστη ημέρα στην παραλία της Barceloneta, πριν ακόμα επισκεφτώ τη Sagrada Famila του Antonio Gaudi – ένοιωθα να έχω ολόκληρο τον κόσμο στα χέρια μου, μέσα σ’ένα «ομοίωμα» ψηφιακού βιβλίου, λεπτού όσο ένας χάρτινος φάκελος. Πάνω που ήμουν έτοιμος να πείσω τον εαυτό μου ότι, τώρα πηγαίνω πράγματι «εδώ» και «εκεί» με το πάτημα ενός κουμπιού, τότε μόλις συνειδητοποίησα ότι, αυτός που έχω μπροστά στην οθόνη μου δεν είναι ο πραγματικός κόσμος, αλλά ένα «αντίγραφο» του. Το «απόσπασμα» αυτού, ιδωμένο μέσα από το πρίσμα μιας οθόνης υψηλής ανάλυσης. Δεν πειράζει, σκέφτηκα. Εγώ μπορώ ανά πάσα στιγμή να «αποσυνδεθώ» και να ετοιμάσω τις βαλίτσες μου για ένα ταξίδι αληθινό ως εκεί όπου μπορώ να φτάσω. Τα παιδιά όμως; Τι γίνεται με τα παιδιά, πολλά από τα οποία δεν έχουν ακόμα ταξιδέψει και γνωρίζουν τον κόσμο απευθείας μέσα από pixels, γραφικά και βίντεο High Definition; Γι’αυτά ο πύργος του Άιφελ δεν είναι το μνημείο που θα δουν πρώτη φορά στο Παρίσι. Είναι το μνημείο που συνάντησαν αρχικά στο διαδίκτυο, κατά τη διάρκεια μιας – τυχαίας ίσως –  περιήγηση τους. Με την ίδια λογική, είναι πολύ πιθανό, για τα σημερινά Ελληνόπουλα, ο Παρθενώνας να μην είναι το θαύμα της αρχαιότητας που βρίσκεται στην Ακρόπολη, αλλά «ένας ναός χτισμένος προς τιμήν της Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας», που υπήρξε «το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα», όπως ακριβώς γράφει η Wikipedia. Και όταν θα έχουν την ευκαιρία να τον αντικρίσουν από κοντά, ίσως η πρώτη τους κουβέντα να μην είναι ένα σχόλιο θαυμασμού, αλλά μια απρόσμενη παραδοχή: «Τον Παρθενώνα τον ξέρουμε, τον έχουμε δει στο youtube». Μια τέτοια απάντηση είναι σίγουρα θέμα προς συζήτηση. Τόσο μεγάλη συζήτηση που ίσως δε χωράει σε ένα μόνο κείμενο του ιστολογίου.

 Οπωσδήποτε, το αν και σε ποιο βαθμό η γνωριμία μας με τον κόσμο συνιστά μια μεσοποιημένη εμπειρία, εξαιτίας της τεχνολογίας, δεν είναι καινούριο ερώτημα. Υπήρχε ήδη από τα χρόνια που ανακαλύφθηκε η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Και μπορεί εγώ να μην είδα ποτέ μου σε ζωντανή αναμετάδοση την εικόνα του Άρμστρονγκ να πατάει το πόδι του στο φεγγάρι το ’69, στοιχηματίζω ωστόσο, πως πολλοί είναι εκείνοι που θα ορκίζονταν ότι, σχεδόν περπάτησαν μαζί του στη σελήνη, χάρη στις μαγικές εικόνες του πιο αξέχαστου για αρκετούς «τηλεοπτικού» γεγονότος μέχρι σήμερα. Εντάξει… κανείς από τους τηλεθεατές δεν ταξίδεψε στ’ αλήθεια μέχρι το φεγγάρι, όμως, αυτό ακριβώς θέλω να πω: Χάρη στην αναμετάδοση της κινούμενης εικόνας οι άνθρωποι απέκτησαν έστω μια εμπειρία, μια υποψία γνώσης για το πώς είναι, μεταξύ άλλων, να αιωρείται κανείς στο διάστημα. Αν μη τι άλλο είδαν το γεγονός της προσελήνωσης ως ένα γεγονός πραγματικό που είναι δυνατόν να συμβαίνει! (Η ίδια η χρήση της λέξης «προσελήνωση» αποτελεί απόδειξη αυτού του γεγονότος!).

 Επειδή ωστόσο δεν μπορούμε ακόμη να «θυμώσουμε» με όποιον δεν έχει τα κότσια  (και προπάντων τα χρήματα), για να πραγματοποιήσει ένα αληθινό ταξίδι στο διάστημα, θεωρούμε την «προσκόλληση» στη μεσοποιημένη εμπειρία του βίντεο απόλυτα φυσιολογική. Μπορούμε όμως να είμαστε το ίδιο επιεικείς με όποιον αρκείται στις εικονικές βόλτες μέσω διαδικτύου, ενώ μπορεί, ας πούμε, να επισκεφτεί – ανά πάσα στιγμή – την Ευρώπη, την Αμερική, την Ασία και πάει λέγοντας; Η ωριμότερη απάντηση στο ερώτημα αυτό θα ήταν «εξαρτάται», όμως το θέμα μας δεν είναι αν ωφελούν ή όχι οι εμμονές στα εικονικά ταξίδια μέσω υπολογιστή. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καν «θέμα» – όπως λέμε…πρόβλημα. Υπάρχουν μόνο σκέψεις και μια παραδοχή – τουλάχιστον από τη μεριά μου – ότι τα νέα τεχνολογικά εργαλεία διαμορφώνουν και επηρεάζουν πράγματι τις γνώσεις μας γύρω από τον κόσμο. Έτσι, τα περισσότερα παιδιά – οι μαθητές – είναι σχεδόν βέβαιο ότι, προτού ανοίξουν το παράθυρο τους για να δουν τι υπάρχει «απέναντι», έχουν ανοίξει άλλα παράθυρα, τα Windows, για να κάνουν μια βόλτα στο διαδίκτυο. Καλό ή κακό αυτό; Δεν ξέρω. Οπωσδήποτε αληθινό.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s