Έλα «παππού» να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφα μας

Το παράδειγμα στο σχολείο μιας κοινότητας στη Μπανγκαλόρ  της Ινδίας δεν μου είναι άγνωστο. Φοιτητές – μέλη μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης- «εκπαίδευσαν» τους καθηγητές του τοπικού σχολείου στο πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία μέσα στην τάξη. Μέχρι χθες, ιστοσελίδες όπως το Facebook και εργαλεία όπως το Youtube, αλλά και η μηχανή αναζήτησης της Google ήταν πράγματα άγνωστα στους δασκάλους ή απλώς δεν ήξεραν τι μπορούσαν να κάνουν με αυτά. Τώρα όμως ξέρουν. Και αυτό, επειδή κάποιοι περισσότερο «ειδικοί» είπαν με προθυμία: «Έλα παππού να σου δείξω τ’αμπελοχώραφα…», χωρίς να σταθούν τόσο στη λεπτομέρεια που ορίζει τίνος είναι τ’ αμπελοχώραφα αυτά ή αν οι εκπαιδευόμενοι είναι πράγματι «παππούδες» ή όχι. Κάπως έτσι, σε μια μικρή κοινότητα της Νότιας Ασίας έγινε ακόμη ένα βήμα προς τη γεφύρωση του λεγόμενου «Ψηφιακού χάσματος» ανάμεσα στις ηλικίες.

 Αυτή η αντιστροφή των ρόλων (δασκάλου – μαθητή) για τις ανάγκες της εξοικείωσης με τον ψηφιακό κόσμο μπορεί να φαίνεται παράλογη, όμως αποδίδει. Τόσο από την εμπειρία της συμμετοχής μου σε σχετικά προγράμματα (ένα παράδειγμα είναι αυτό του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικότερα του Εργαστηρίου Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία) όσο και από την προσπάθεια μου να δώσω στους γονείς μου μερικές συμβουλές για το πώς να σερφάρουν στο διαδίκτυο κατάλαβα ένα πράγμα: Ναι, οι μεγαλύτεροι μπορούν να μάθουν πολλά για τους υπολογιστές, αρκεί να βρεθεί κάποιος, εφοδιασμένος με τη διάθεση και την υπομονή να τους δείξει. Ακόμα καλύτερα δε, αν αυτός ο κάποιος δεν είναι συγγενής, αλλά φίλος ή συνεργάτης, ειδικά «απεσταλμένος» για την περίσταση. Αυτό γιατί, πολλές φορές, στο μάθημα δε χωρούν οι στενές, προσωπικές σχέσεις. «Πειράματα» έχουν αποδείξει ότι και στην ευτυχέστερη περίπτωση, αυτή δηλαδή στην οποία η συνεδρία τελικά ξεκινήσει, το πιο πιθανό είναι η υπομονή να χαθεί, ενώ δεν είναι απίθανο, ένα σωρό απωθημένα και «γδαρσίματα» του παρελθόντος να έρθουν στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια του μαθήματος.

 Πριν από καιρό προσπάθησα να δείξω στον πατέρα μου πώς να ανοίγει τον υπολογιστή, πώς να κρατάει το ποντίκι, πώς να γράφει μια λέξη στη μηχανή αναζήτησης. Η αδυναμία του να καταλάβει, παρά τις πολλές επαναλήψεις, δεν μου προξένησε εκνευρισμό, μου έφερε όμως στο νου παλιές «κακές» εποχές. Τότε που πήγαινα ακόμα στο δημοτικό και εκείνος προσπαθούσε να με διδάξει μαθηματικά. Τραγική εμπειρία: κάθε φορά που δεν καταλάβαινα κάτι εκείνος με αποκαλούσε «βλάκα», ενώ που και που μου άστραφτε και κανένα σκαμπίλι. Ποιος Θεός με κράτησε λοιπόν τώρα – 30 σχεδόν χρόνια αργότερα – για να μην πω «εσύ είσαι βλάκας…», ούτε και εγώ δεν ξέρω. Και πράγματι δεν είπα τίποτα. Μονάχα έσβησα το μηχάνημα και του σύνεστησα να βρει άλλο δάσκαλο.

 Διαβάζοντας τώρα για το περιστατικό στο σχολείο της Ινδίας, καμία εντύπωση δε μου κάνει το γεγονός ότι οι δάσκαλοι περίμεναν να μάθουν τα «μαγικά» της τεχνολογίας από τους φοιτητές της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης. Ο «ξένος» είναι αυτός που κατά κανόνα θα κρατάει του τύπους…Θα είναι ευγενικός και καρτερικός μαζί σου και δε θα τολμήσει να σε φέρει σε αμηχανία για την άγνοια σου. Μα πάνω από όλα θα είναι συνεπής. Θα εμφανιστεί στην ώρα του για να σε διδάξει πράγματι όσα σου υποσχέθηκε και δε θ’αναβάλλει το μάθημα για αύριο ή για μεθαύριο, ανάλογα με το κέφι του, ούτε θα θεωρεί τη σχέση και τη συνύπαρξη του μαζί σου δεδομένη. Σε κάθε συνθήκη βέβαια υπάρχουν και οι εξαιρέσεις…Για την αποφυγή των εξαιρέσεων, καθώς και για τη προσφορά κινήτρων τόσο τους διδάσκοντες όσο και στους διδασκόμενους θα ήταν καλό ο καθένας από τη μεριά του να αναζητήσει τους λόγους συμμετοχής σε μια τέτοια διαδικασία. Οπωσδήποτε, σε κάθε μάθημα, η προσφορά είναι αμοιβαία.

 Οι μαθητές και οι φοιτητές, που γίνονται για λίγο δάσκαλοι ωφελούνται κυρίως από την καλλιέργεια της αρετής της υπομονής. Γιατί, όταν είναι μόνοι τους μπροστά στον υπολογιστή μπορεί να «καλπάζουν» όσο θέλουν, όταν ωστόσο συντροφεύουν κάποιον που εκπαιδεύεται, ακολουθώντας τα δικά τους βήματα, αναγκάζονται και οι ίδιοι να «περπατούν» με πιο αργούς ρυθμούς, χωρίς βιασύνη. Επιπλέον, μέσα από τις επιθυμίες και τι αναζητήσεις των μαθητευομένων, οι δάσκαλοι λαμβάνουν ένα σωρό καινούριες, χρήσιμες πληροφορίες. Γιατί, λοιπόν αυτό το ωφέλιμο «παιχνίδι» της ανταλλαγής των ρόλων να διαρκεί μόνο λίγες ημέρες και όχι μήνες ή χρόνια; Δεν αποκλείεται βέβαια να γίνει και έτσι, μια που η εξοικείωση με την τεχνολογία είναι πια απαραίτητη, ιδιαίτερα μέσα στο σχολείο. Αν λοιπόν είστε καθηγητής και θέλετε να φρεσκάρετε τις γνώσεις σας γύρω από τους υπολογιστές γενικώς –  προτού παρακολουθήσετε ακριβοπληρωμένα σεμινάρια ή απευθυνθείτε σε κάποιον επαγγελματία – ζητήστε καλύτερα τη βοήθεια των μαθητών σας. Από εκεί και πέρα, το ποιος θα διδάξει ποιον σε μια τέτοια «συναλλαγή» είναι μια άλλη ιστορία…

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s